Vendet e Bashkimit Evropian përballen me një goditje të re financiare, duke shpenzuar mbi 100 miliardë euro shtesë (rreth 113.5 miliardë dollarë) për importet e energjisë që nga shpërthimi i konfliktit me Iranin. Kjo rritje e menjëhershme e çmimeve ka vënë në lëvizje udhëheqësit politikë për të kërkuar alternativa të shpejta ndaj lëndëve djegëse fosile.

Efektet e krizës po ndihen drejtpërdrejt te qytetarët evropianë, veçanërisht pas ndërprerjes së kalimit në Ngushticën e Hormuzit, korridor kyç nga ku transportohej një e pesta e naftës globale. Në disa vende të bllokut, çmimet e karburantit në pompë janë rritur me gati 50%, duke arritur në ekuivalentin e më shumë se 11 dollarëve për galon.

Ministrat e BE-së në Dublin, plani për tranzicionin energjetik

Gjatë një takimi të ministrave të energjisë të 27 vendeve anëtare të mbajtur në Dublin, komisioneri i BE-së për energjinë, Dan Jørgensen, theksoi se pavarësisht shumave marramendëse të shpenzuara, blloku nuk ka siguruar asnjë sasi shtesë gazi apo nafte.

Në fjalën e tij përpara ministrave, Jørgensen nënvizoi domosdoshmërinë e shkëputjes nga furnizuesit e jashtëm.

“Kjo, sigurisht, na tregon se sa keq është për ne të jemi të varur, sa e paqëndrueshme është për ne të jemi të varur nga burimet e energjisë nga vende të tjera të botës. Ne duhet të dalim nga kjo varësi. Ne duhet të zëvendësojmë lëndët djegëse fosile, molekulat e importuara, ndotëse dhe të shtrenjta me energji vendase: elektrone të gjelbra.”, tha ai.

Gjithashtu, Drejtori Ekzekutiv i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Fatih Birol, paralajmëroi se Evropa mbetet ndër rajonet më të ekspozuara ndaj luhatjeve të naftës, veçanërisht me ardhjen e stinës së dimrit, duke qenë se rreth 50% e furnizimit të saj vjen drejtpërdrejt nga SHBA-ja.

Pasiguria nga partneriteti me SHBA-në dhe shembulli finlandez

Varësia e rritur nga importet amerikane — e krijuar pas shkëputjes nga nafta ruse në vitin 2022 — po përballet me pikëpyetje të reja. Thirrjet e ligjvënësve republikanë në SHBA për të ndaluar eksportet e naftës me qëllim mbrojtjen e tregut vendas përpara zgjedhjeve të mesit të mandatit kanë vënë në dyshim marrëveshjen e vitit 2025 midis BE-së dhe Presidentit Donald Trump.

Edhe pse Ministri i Irlandës për Klimën, Darragh O’Brien, e cilësoi një ndalim të mundshëm si shkatërrues për të dyja ekonomitë e Atlantikut, ai kërkoi që Evropa të përgatitet për skenarët më të vështirë.

Nga ana tjetër, Ministrja e Mjedisit e Finlandës, Sari Multala, solli shembullin e vendit të saj si një model të suksesit për pavarësinë energjetike, ku reaktorët bërthamorë, hidrocentralet dhe turbinat sigurojnë 95% të energjisë elektrike vendase.

“Shqetësimi në rritje për çmimet e energjisë “krijon shumë presion mbi ne politikanët që të përpiqemi t’i ndihmojmë qytetarët tanë të përballojnë situatën,” u shpreh Multala, duke theksuar se prodhimi vendas garanton çmime të arsyeshme për konsumatorët.

/rtsh.al/