Pas dorëheqjes së Christian Schmidt më 11 maj, Bordi Drejtues i Këshillit për Zbatimin e Paqes (PIC) pritet të mblidhet më 3–4 qershor në Sarajevë për të emëruar një Përfaqësues të Lartë të ri në Bosnjë dhe Hercegovinë.

Schmidt, diplomat gjerman, e mbajti këtë post që nga gushti 2021, duke përdorur shpesh “pushtetet e Bonit” dhe duke u përballur me tensione të forta me udhëheqjen e Republikës Srpska, veçanërisht me Milorad Dodik. 

Dorëheqja e Schmidt 

Schmidt deklaroi se arsyeja e dorëheqjes ishin “arsye personale”, por mediat raportuan se Uashingtoni kishte kërkuar largimin e tij për të emëruar një pasardhës më të përafruar me politikat amerikane.

Mosmarrëveshjet për projektet energjetike, si tubacioni i gazit i mbështetur nga SHBA, ku Schmidt kishte shprehur rezerva, u përmendën si një faktor shtesë. 

Roli i OHR 

Zyra e Përfaqësuesit të Lartë u krijua nga Marrëveshja e Dejtonit për të mbikëqyrur zbatimin e aspekteve civile të paqes. Përfaqësuesi i Lartë ka autoritetin përfundimtar mbi interpretimin e marrëveshjes dhe, që nga vendimi i PIC në Bon (1997), ka kompetenca për të imponuar ligje dhe për të shkarkuar zyrtarë që pengojnë paqen. 

Procesi i përzgjedhjes 

Bordi Drejtues i PIC, i përbërë nga SHBA, Mbretëria e Bashkuar, Franca, Gjermania, Italia, Japonia, Kanadaja, Rusia dhe BE, është përgjegjës për përzgjedhjen e pasardhësit. Schmidt vazhdon detyrat deri në emërimin e ri për të shmangur boshllëk pushteti. Në praktikë, emërimi zakonisht mbështetet nga një rezolutë e Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Rusia, megjithëse anëtare e PIC, e ka bojkotuar procesin që nga emërimi i Schmidt në 2021, duke e cilësuar të paligjshëm pasi nuk u miratua nga OKB-ja dhe duke kundërshtuar pushtetet e gjera të OHR. 

Kandidatët e mundshëm 

Mediat në BiH raportojnë se diplomati italian Antonio Zanardi Landi, ish-ambasador në Serbi dhe Mal të Zi, shihet si kandidati kryesor. Amerikanët e mbështesin, italianët duan ta paraqesin si kandidat “panevropian”, ndërsa britanikët janë skeptikë dhe gjermanët e francezët do ta monitoronin nga afër. Negociatat mbeten të ndërlikuara. 

Përveç tij, janë përmendur edhe ish-presidenti slloven Borut Pahor dhe ish-shefi i Delegacionit të BE-së në Serbi, Emanuele Giaufret, për shkak të përvojës së tyre në diplomacinë rajonale. Nga ana tjetër, burime nga Republika Srpska, përfshirë Milorad Dodik, favorizojnë kandidatë të tjerë si Johann Sattler, aktualisht Shef i Delegacionit të BE-së në Mal të Zi. 

/rtsh.al/