Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, dha zyrtarisht dorëheqjen të dielën për të udhëhequr Partinë e tij Progresive Serbe (SNS) në zgjedhjet e parakohshme parlamentare të caktuara për më 25 tetor, ku synon të marrë postin e Kryeministrit. Lëvizja e tij politike konsiderohet një test vendimtar për pushtetin e tij 14-vjeçar, pas gati dy vitesh protestash të vazhdueshme masive në të gjithë vendin.

Mandati i dytë presidencial i Vuçiçit përfundonte në maj të vitit të ardhshëm, ndërsa Kushtetuta e Serbisë i ndalon atij kandidimin për një mandat të tretë radhazi.

“Po jap dorëheqjen nga detyra e Presidentit të Republikës.”, tha Vuçiç, gjatë leximit të tekstit të dorëheqjes.

Zgjedhjet e tetorit zhvillohen në një klimë të tensionuar politike. Qeverisja e Vuçiçit përballet me një sfidë të fortë nga një lëvizje e gjerë popullore e udhëhequr nga studentët, e cila shpërtheu pas tragjedisë së 1 nëntorit 2024 në Novi Sad, ku shembja e tendës së stacionit hekurudhor u mori jetën 16 personave.

Kërkesa fillestare e të rinjve ishte për llogaridhënie dhe luftë kundër korrupsionit, por ajo u shndërrua në një platformë politike që po tenton të rrëzojë pushtetin e SNS-ë. Lista zgjedhore e mbështetur nga studentët përfshin profesorë, ekspertë, mësues dhe figura të shoqërisë civile, ndërsa sondazhet parashikojnë një garë të ngushtë me një frymë referendumi.

Sipas analistëve, kalimi i Vuçiçit drejt garës për kryeministër — një post i cili formalisht gëzon më shumë kompetenca ekzekutive në Serbi — përbën një përpjekje për të mobilizuar bazën e tij elektorale dhe për të mbrojtur kontrollin e partisë mbi institucionet.

Procedura kushtetuese dhe kalimi i pushtetit

Pas dorëheqjes së Vuçiçit, detyrën e Presidentes në detyrë e ka marrë kryetarja e Parlamentit, Ana Brnabiç. Pasi të zgjidhet legjislatura e re pas votimit të 25 tetorit, kryetari i ri i Parlamentit do të marrë funksionin e kryetarit të shtetit në detyrë, do të dekretojë mandatin për kryeministrin e ri dhe do të shpallë datën e zgjedhjeve të reja presidenciale.

Pavarësisht akuzave të opozitës dhe organizatave civile për korrupsion të përhapur, kontroll mbi mediat dhe abuzim me resurset shtetërore gjatë fushatës, Vuçiç dhe partia e tij i kanë hedhur poshtë këto pretendime, duke u zotuar se do të vijojnë ruajtjen e stabilitetit ekonomik dhe rendit në vend.

/rtsh.al/