Kreu i agjencisë bërthamore të Kombeve të Bashkuara tha se centrali bërthamor i Zaporizhzhia në Ukrainë, është “plotësisht jashtë kontrollit”. “Çdo parim i sigurisë bërthamore është shkelur”, tha Rafael Grossi për agjencinë e lajmeve Associated Press. Vendi, i mbajtur nga forcat ruse që nga fillimi i marsit, është termocentrali më i madh bërthamor në Evropë.

Gross tha të hënën se ekipi i tij kishte qenë gati për të vizituar fabrikën për dy muajt e fundit. Por ata deri më tani nuk kanë qenë në gjendje të kryejnë misionin, tha ai. Ndërkohë, një zyrtar i instaluar nga Rusia në rajonin e Zaporizhzhia i ka thënë agjencisë së lajmeve Reuters se forcat ukrainase po përdorin armë të furnizuara nga perëndimi për të sulmuar fabrikën.

Yevgeny Balitsky tha se zyrtarët ishin të gatshëm t’i tregonin IAEA-s se si rusët po ruanin objektin bërthamor ndërsa ukrainasit dyshohet se po e sulmonin atë, raportoi agjencia. Rusia pushtoi termocentralin në ditët e para pas pushtimit dhe bombardimi i ndërtesave atje nga forcat ruse shkaktoi një protestë ndërkombëtare.

Termocentrali në Ukrainën jugore është ende në funksion, me stafin ukrainas nën kontrollin rus. Por kontaktet e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) me stafin në uzinë kishin qenë “të paqarta” dhe zinxhiri i furnizimit të pajisjeve dhe pjesëve rezervë ishte ndërprerë, shpjegoi Gross për Associated Press. Aty kishte gjithashtu shumë materiale bërthamore që duhet të inspektohen nga IAEA, shtoi ai.

“Populli i Zaporizhzhias dhe njerëzit larg Zaporizhzhia, po mbështeten te ne për të parandaluar, që lufta të shkaktojë një tragjedi bërthamore,”  tha ai në një konferencë në Nju Jork këtë javë.

Në qershor, kompania shtetërore bërthamore e Ukrainës akuzoi Gross për gënjeshtër për vizitën e planifikuar të inspektimit, duke thënë se Ukraina nuk e kishte ftuar organizatën e tij dhe çdo vizitë do të legjitimonte praninë e Rusisë atje.

Në intervistën e tij të martën, Gross tha se ai dhe ekipi i tij kishin nevojë për mbrojtje për të arritur në Zaporizhzhia – që nënkuptonte bashkëpunimin e Rusisë dhe Ukrainës. “Unë po ju lutem të dyja palëve që të lejojnë që ky mision të vazhdojë,” tha ai. Në vitin 1986, Ukraina ishte vendi i katastrofës më të keqe bërthamore në botë, kur një reaktor në uzinën e Çernobilit shpërtheu.  BBC

 /rtsh.al/