Më 12 shkurt 1999, sytë e gjithë botës ishin drejtuar nga një sallë e vetme: Senati i Shteteve të Bashkuara. Në një atmosferë të rënduar nga tensioni politik dhe skandalet mediatike, ligjvënësit amerikanë morën një vendim historik që do të vuloste fatin e Presidentit të 42-të të SHBA-ve, William Jefferson Clinton.

Sot, plot 27 vjet më parë, Senati votoi për ta liruar Clinton-in nga dy akuzat e rënda që rëndonin mbi të: dëshmi e rreme (perjury) dhe pengim i drejtësisë. Ky votim i dha fund një sage 13-mujore që kishte filluar me një thashethem për një marrëdhënie në Zyrën Ovale dhe kishte përfunduar me një krizë kushtetuese.

Numrat e mbijetesës

Clinton ishte presidenti i dytë në historinë e SHBA-ve (pas Andrew Johnson në 1868) që përballej me një gjyq “Impeachment-i” në Senat. Për ta shkarkuar atë nga detyra, duhej një shumicë prej dy të tretash (67 vota). Republikanët, të cilët kontrollonin Senatin, nuk arritën t’i afroheshin këtij numri.

Për akuzën e dëshmisë së rreme, Senati votoi 45 fajtorë kundër 55 të pafajshëm. Dhjetë republikanë thyen rreshtin partiak duke votuar për pafajësinë e presidentit demokrat.

Për akuzën e pengimit të drejtësisë, votimi përfundoi në barazim, 50 me 50.

Me rënien e çekiçit nga Kryetari i Gjykatës së Lartë, William Rehnquist, presidenca e Clinton-it u shpëtua. Ai e përfundoi mandatin e tij me popullaritet të lartë, por me një njollë morale të pashlyeshme.

“Skandali Lewinsky” dhe polarizimi politik

Ajo që filloi si hetimi “Whitewater” për marrëveshjet e pasurive të paluajtshme, u shndërrua nën drejtimin e Prokurorit të Pavarur Kenneth Starr në një gërmim të detajuar të jetës private të Presidentit. Zbulimi i marrëdhënies jashtëmartesore me stazhieren e Shtëpisë së Bardhë, Monica Lewinsky, dhe mohimi i famshëm i Clinton-it nën betim (“Unë nuk kam pasur marrëdhënie seksuale me atë grua”), u bënë katalizatori i akuzave.

Por, 12 shkurti 1999 shënon më shumë sesa thjesht fundin e një skandali seksual. Ai shënon fillimin e epokës moderne të polarizimit ekstrem politik në Uashington. Për herë të parë, procesi i “Impeachment-it” u pa nga shumë amerikanë si një armë politike partiake, sesa si një mjet i pastër kushtetues.

Trashëgimia e 12 Shkurtit

Duke parë pas, pas 27 vitesh dhe pas dy proceseve të tjera “Impeachment-i” ndaj Donald Trump, gjyqi i Clinton-it duket si një parathënie e betejave të sotme politike.

Ajo ditë e shkurtit vendosi një precedent të rëndësishëm: sjellja private e një presidenti, sado e dënueshme moralisht, nuk përbën domosdoshmërisht “krime të larta dhe kundërvajtje” që justifikojnë shkarkimin nga detyra, nëse nuk cenohet drejtpërdrejt siguria kombëtare apo Kushtetuta.

Për Bill Clinton, 12 shkurti ishte dita e shpagimit politik. Për Amerikën, ishte dita kur linjat midis moralit personal dhe detyrës publike u ridizenjuan përgjithmonë.

/rtsh.al/