Guvernatori i Kalifornisë, Gavin Newsom, ka vendosur të zbusë dënimet me vdekje për të gjithë 548 të burgosurit që ndodhen aktualisht në pritje të ekzekutimit, duke ua kthyer ato në burgim të përjetshëm pa të drejtë lirimi me kusht.

Vendimi historik u bë publik të enjten, më 5 nëntor, përmes një letre drejtuar qytetarëve të Kalifornisë. Newsom argumentoi se dënimi me vdekje është moralisht i papranueshëm dhe nuk përputhet me vlerat e shoqërisë kaliforniane.

“Besoj thellësisht se një shoqëri është më e fortë kur refuzon vrasjen e autorizuar nga shteti”, deklaroi guvernatori, duke shtuar se sistemi i drejtësisë nuk mund të garantojë gjithmonë vendime të drejta dhe të pakthyeshme.

Nga 548 të burgosurit që përfitojnë nga kjo nismë, 529 janë burra dhe 19 gra. Kalifornia ka numrin më të madh të personave të dënuar me vdekje në hemisferën perëndimore dhe përbën më shumë se një të katërtën e të gjithë të dënuarve me vdekje në SHBA.

Megjithatë, vendimi nuk do të thotë se dënimi me vdekje është hequr përfundimisht nga legjislacioni i shtetit. Ai mbetet një alternativë ligjore për dënimet e ardhshme, ndërsa ekzekutimet janë pezulluar që prej vitit 2019, kur Newsom vendosi një moratorium. Ekzekutimi i fundit në Kaliforni u krye në vitin 2006.

Një pjesë e konsiderueshme e vendimeve për zbutjen e dënimeve kërkon miratimin e Gjykatës Supreme të Kalifornisë. Sipas Kushtetutës së shtetit, për të burgosurit që kanë më shumë se një dënim për krime të rënda, nevojitet mbështetja e të paktën katër prej shtatë gjyqtarëve të kësaj gjykate.

Vendimi ka hapur edhe një debat të fortë mes mbështetësve të të drejtave të të dënuarve dhe familjarëve të viktimave. Kundërshtarët e nismës argumentojnë se Newsom po ndërhyn në vendimet e dhëna nga gjykatat dhe juritë, duke mos marrë parasysh vuajtjet e familjeve që kanë humbur të afërmit nga krime të rënda.

Guvernatori pranoi se vendimi mund të rikthejë kujtime të dhimbshme për familjarët e viktimave, por këmbënguli se shteti nuk duhet të marrë jetën e një njeriu në emër të drejtësisë.
Nisma vjen në muajt e fundit të mandatit të dytë të Newsom, i cili pritet të largohet nga detyra në janar dhe përmendet si një nga emrat e mundshëm të demokratëve për zgjedhjet presidenciale të vitit 2028.