Shkrirja e shpejtë e akullit të Antarktidës po shkakton një ngadalësim dramatik në rrymat e thella të oqeanit dhe mund të ketë një efekt katastrofik në klimën, paralajmëron një raport i ri.

Rrjedhat e ujërave të thella që nxisin rrymat e oqeanit mund të ulen me 40% deri në vitin 2050, thotë një ekip shkencëtarësh australianë. Rrymat bartin nxehtësi, oksigjen, karbon dhe lëndë ushqyese jetike në mbarë globin.

Hulumtimet e mëparshme sugjerojnë se një ngadalësim i rrymës së Atlantikut të Veriut mund të shkaktojë që Evropa të bëhet më e ftohtë.

Studimi, i botuar në revistën Nature, paralajmëron gjithashtu se ngadalësimi mund të zvogëlojë aftësinë e oqeanit për të thithur dioksid karboni nga atmosfera.

Raporti përshkruan se si rrjeti i Tokës i rrymave të thella oqeanike është pjesërisht i nxitur nga lëvizja poshtë e ujit të kripur të ftohtë dhe të dendur drejt shtratit të detit pranë Antarktidës.

Por ndërsa uji i freskët nga mbulesa e akullit shkrihet, uji i detit bëhet më pak i kripur dhe i dendur, dhe lëvizja poshtë ngadalësohet.

Këto rryma të thella oqeanike, ose “përmbysje”, në hemisferat veriore dhe jugore kanë qenë relativisht të qëndrueshme për mijëra vjet, thonë shkencëtarët, por ato tani po prishen nga ngrohja e klimës.

“Modelimi ynë tregon se nëse emetimet globale të karbonit vazhdojnë me ritmin aktual, atëherë përmbysja e Antarktidës do të ngadalësohet me më shumë se 40 për qind në 30 vitet e ardhshme dhe në një trajektore që duket se po shkon drejt kolapsit”, tha udhëheqësi i studimit, profesori Matthew England.

“Nëse oqeanet do të kishin mushkëri, ky do të ishte një prej tyre,” tha Prof England, një oqeanograf në Universitetin e Uellsit të Ri Jugor të Sidneit, në një konferencë shtypi.

Dr Adele Morrison, e cila kontribuoi në raport, tha se qarkullimi i reduktuar i oqeanit do të thotë se uji që thith karbonin në sipërfaqe arrin shpejt kapacitetin dhe nuk zëvendësohet me ujë jo të ngopur me karbon nga thellësi më të mëdha.

Studimi i Atlasit i vitit 2018 zbuloi se sistemi i qarkullimit të Oqeanit Atlantik ishte më i dobët se sa kishte qenë për më shumë se 1000 vjet dhe kishte ndryshuar ndjeshëm në 150 të fundit.

Shkencëtarët shpenzuan 35 milionë orë kompjuterike gjatë dy viteve për të prodhuar modelet e tyre, të cilat sugjerojnë se qarkullimi i thellë i ujit në Antarktik mund të ngadalësojë me dyfishin e shkallës së rënies në Atlantikun e Veriut./ BBC

/rtsh.al/