Zvicra ka hequr nga lista e saj e sanksioneve miliarderët rusë Alisher Usmanov dhe Mikhail Fridman, duke ndjekur një hap të ngjashëm të marrë nga Bashkimi Evropian në fund të shtatorit.

Gjithashtu, Zvicra hoqi sanksionet për ish-rektorin e Universitetit Federal të Krimesë, Andrei Falaleyev, kompaninë Redbird Corporate Services Ltd., si dhe për tre persona të ndjerë: ish-deputetin e Dumës Shtetërore të Rusisë, Yuri Shvytkin, designerin Alexander Leonov dhe zyrtarin ushtarak iranian Alireza Tangsiri. Këto ndryshime hynë në fuqi më 5 nëntor.

Në të njëjtën kohë, qeveria zvicerane njoftoi se do t’i harmonizojë masat e saj me paketën e 21-të të sanksioneve të BE-së kundër Rusisë dhe Bjellorusisë, duke i shtrirë kufizimet te 254 individë dhe organizata shtesë.

Zvicra ndaloi gjithashtu transaksionet me 33 banka ruse, një bankë në një vend të tretë, 17 institucione financiare dhe ofrues të shërbimeve të kriptomonedhave, pesë kompani në vende të treta, katër aeroporte ruse dhe dy portet.

Ajo vendosi gjithashtu kufizime për blerjen, shitjen dhe mirëmbajtjen e 41 anijeve të lidhura me të ashtuquajturën “flotë fantazmë” të Rusisë, e cila përdoret për t’i shpëtuar sanksioneve mbi naftën ruse dhe mallrat e tjera.

Ndryshe nga vendet anëtare të BE-së, Zvicra vendos në mënyrë të pavarur se cilat sanksione të huaja do të adoptojë. Ajo nuk është anëtare e Bashkimit Evropian dhe baza ligjore për masat e saj kufizuese është Ligji i Embargos.

Këshilli Federal, dega ekzekutive e Zvicrës, merr vendime veç e veç pasi vlerëson nëse masat e propozuara janë në përputhje me ligjin zviceran, interesat e politikës së jashtme dhe politikën e neutralitetit të vendit.

Megjithatë, që nga viti 1998, Zvicra në shumicën e rasteve i ka miratuar sanksionet e BE-së plotësisht ose pjesërisht. Më 28 shkurt 2022, katër ditë pasi Rusia nisi pushtimin e saj në shkallë të gjerë të Ukrainës, Këshilli Federal vendosi të adoptojë paketat fillestare të sanksioneve të BE-së kundër Rusisë. Autoritetet zvicerane kanë theksuar veçmas se ky veprim nuk përbënte braktisje të neutralitetit.

Në rastin aktual, qeveria deklaroi hapur se kishte hequr gjashtë persona dhe një kompani nga lista e sanksioneve në përputhje me vendimin e BE-së.

Pavarësisht kësaj, Zvicra ruajti aftësinë për të rregulluar masa të tjera në mënyrë të pavarur dhe deri më tani ka refuzuar t’i shtojë dy shtetas rusë të sanksionuar nga BE-ja në listën e saj, si dhe ka refuzuar të vendosë kontrolle më të rrepta eksporti ndaj 14 kompanive në vende të treta.

Sipas të dhënave nga Shoqata e Bankiereve  Zviceranë të shqyrtuara nga The Insider, bankat zvicerane menaxhuan 9.73 trilionë franga zvicerane në asete gjatë vitit 2025. Nga kjo total, 2.36 trilionë u mbajtën në menaxhimin ndërkombëtar të pasurisë private.

Sipas Sekretariatit Shtetëror të Zvicrës për Çështjet Ekonomike (SECO), 8.5 miliardë franga në asete financiare që u përkasin individëve dhe entiteteve të sanksionuara ishin ngrirë në vend që nga 1 korriku 2026. Gjithashtu u bllokuan 14 prona, si dhe makina, aeroplanë, vepra arti dhe vlera të tjera.

Heqja e Usmanov dhe Fridman nga lista mund të sigurojë baza për shkrirjen e disa prej aseteve të kufizuara më parë. Megjithatë, autoritetet zvicerane nuk e bënë publike vlerën e pasurive të miliarderëve rusë që kishin qenë subjekt i këtyre masave.

Më 14 shtator, Financial Times publikoi një artikull ku citonte burime se autoritetet franceze, nën presionin e Azerbajxhanit, po bënin lobim që BE-ja të hiqte sanksionet ndaj miliarderit uzbeko-rus Alisher Usmanov. Sipas gazetës, heqja e sanksioneve ishte pjesë e një marrëveshjeje për të siguruar lirimin e shtetasve francezë të ndaluar në Azerbajxhan.

Bashkimi Evropian i hoqi Usmanov dhe Fridman nga lista e tij e sanksioneve më 22 shtator, por nuk shpjegoi arsyet specifike pas këtij vendimi.

Më 23 shtator, Presidenti i Azerbajxhanit Ilham Aliyev fali shtetasin francez Martin Ryan, i cili ishte dënuar me 10 vjet burgim për akuza spiunazhi. Ryan u lirua dhe u kthye në Francë.   Ministria e Jashtme e Francës e karakterizoi faljen si rezultat të dialogut “të durueshëm dhe konstruktiv” me autoritetet azerbajxhanase.

Nga ana e saj, Azerbajxhani i hodhi poshtë pretendimet se kishte kërkuar të ushtronte presion ndaj Francës.

Biznesmeni po kërkon rreth 16 miliardë dollarë kompensim nga vendi për shkak të një mosmarrëveshjeje lidhur me pasuritë e ngrira.

Vendimi i Bashkimit Evropian ngjalli kritika në Ukrainë, ku Presidenti Volodymyr Zelensky e quajti heqjen e sanksioneve ndaj oligarkëve individualë rusë “si vetëshkatërruese dhe kundërproduktive”, duke shtuar se presioni ndaj Moskës duhet të shtohet në vend që të zbutet.

/rtsh.al/