Qeveria shqiptare ka ndërmarrë një hap drejt digjitalizimit dhe rritjes së sigurisë në kontrollin e qarkullimit të mallrave doganore. Përmes Vendimit të Këshillit të Ministrave është miratuar një ndryshim thelbësor në dispozitat zbatuese të Kodit Doganor të Republikës së Shqipërisë.

Ndryshimi, i propozuar nga ministri i Financave dhe i nënshkruar nga zëvendëskryeministrja Albana Koçi, riformaton tërësisht Nenin 616 të rregullores doganore, duke zyrtarizuar kalimin drejt sistemeve të avancuara të monitorimit në kohë reale.

Korniza e re, nga plumbçet mekanike te sistemi satelitor

Sipas dispozitave të reja, autoritetet doganore do të aplikojnë një qasje të kombinuar për sigurimin e paprekshmërisë së mallrave në procedurat e transitit, eksportit dhe rieksportit. Krahas metodave tradicionale (plumbçe mekanike dhe plastike me tel lidhës), vendimi integron zyrtarisht plumbosjen elektronike si një masë parësore identifikimi, e cila do të përdoret në përputhje me vlerësimin shtetëror të riskut.

Në rastet e transitit, zyra doganore e nisjes do të vijojë të plumbosë hapësirën e ngarkesës ose çdo paketim individual, duke regjistruar çdo kod identifikues në sistemin elektronik. Megjithatë, risia qëndron te specifikimet teknike të sistemit të ri të gjurmimit, i cili do të funksionojë përmes dy komponentëve kryesorë:

Njësia qendrore, që do të shërbejë si pika kryesore e komunikimit me Qendrën e Kontrollit, duke garantuar gjurmimin e pandërprerë satelitor (GPS) të mjetit.

Njësia elektronike mbyllëse periferike (Plumbçja Elektronike), një pajisje që instalohet në pjesën e jashtme të mjetit, kontejnerit ose valvulave të cisternës. Ajo do të transmetojë të dhëna të vazhdueshme mbi statusin e mbylljes ose hapjes së ngarkesës.

Kontrolli në kohë reale dhe alarme për devijimet

Sistemi i ri do të operojë përmes një moduli softuerik të aksesueshëm online dhe përmes aplikacioneve celulare. Kjo platformë do t’u mundësojë autoriteteve të regjistrojnë të dhënat e plota të transportit (emrin e kompanisë, drejtuesin, llojin e mjetit dhe rimorkion) dhe të përcaktojnë paraprakisht itineraret dhe zonat e lejuara të lëvizjes.

Një nga pikat më kritike të vendimit lidhet me menaxhimin e rreziqeve gjatë rrugës:

“…të monitorojnë dhe të gjurmojnë alarmet gjatë të gjithë udhëtimit, përfshirë tentativat për manipulim të plumbçes ose devijimet nga itinerari i autorizuar;”

Pasi mjeti mbërrin në destinacion dhe verifikohet integriteti i ngarkesës, lëvizja mbyllet zyrtarisht në sistem.

Vendimi i Këshillit të Ministrave përcakton gjithashtu edhe arkitekturën e administrimit të këtij shërbimi të ri, duke ia besuar atë tërësisht një operatori publik të dedikuar. Ekskluziviteti i menaxhimit të kësaj infrastrukture të sigurisë kombëtare do të jetë i përqendruar në një dorë:

“Furnizimi me plumbçe elektronike dhe infrastruktura e nevojshme për administrimin e plumbosjes elektronike janë e drejtë ekskluzive e shoqërisë shtetërore “ALBTrace Co” sh.a.”.

Ky vendim, i cili mbyll hapësirat e abuzimit dhe manipulimit të ngarkesave nën mbikëqyrje doganore, është botuar në Fletoren Zyrtare dhe do të hyjë në fuqi automatikisht 15 ditë pas këtij botimi.

/rtsh.al/