Shkencëtarët Henri B. Kagan dhe Kenso Soai janë shpallur fitues të Çmimit Nobel në Kimi për vitin 2026, për kërkimet e tyre që ndihmuan në shpjegimin e një prej mistereve më të vjetra të kimisë, mënyrën se si molekulat mund të marrin spontanisht një orientim të vetëm, të njohur si homokiralitet.

Çmimi u shpall nga Akademia Mbretërore Suedeze e Shkencave. Sipas Komitetit Nobel për Kimi, puna e dy shkencëtarëve ka kontribuar në kuptimin e proceseve kimike që lidhen me krijimin e molekulave “imazh pasqyrë”, struktura që janë të ngjashme me njëra-tjetrën, por nuk mund të mbivendosen.

“Henri Kagan dhe Kenso Soai kanë ofruar një zgjidhje për një mister kimik që është mbi një shekull i vjetër: si homokiraliteti mund të shfaqet spontanisht”, tha Heiner Linke, kryetar i Komitetit Nobel për Kimi.

Zbulimet e tyre kanë rëndësi të veçantë për kiminë organike dhe industrinë farmaceutike, pasi orientimi i një molekule mund të ndikojë drejtpërdrejt në mënyrën se si ajo ndërvepron me organizmin.

Sipas Komitetit Nobel, kërkimet e tyre kanë qenë të rëndësishme për kimistët që projektojnë reaksione për prodhimin e barnave.

Fituesit e Nobelit në Kimi për vitin 2026 do të ndajnë mes tyre një çmim prej 12 milionë koronash suedeze, rreth 1.2 milionë dollarë.

/rtsh.al/