Këshilli i Ministrave ka miratuar një Akt Normativ të ri, i cili synon “krijimin e një skeme kompensimi nga shteti për dëmet materiale të shkaktuara nga aktet e dhunshme gjatë tubimeve”, të zhvilluara midis datave 13 dhe 22 tetor 2026. Ky vendim, i propozuar nga Ministria e Ekonomisë dhe Inovacionit, ka si qëllim dëmshpërblimin e plotë të subjekteve të prekura, “pa ndryshuar kushtet materiale të përgjegjësisë civile të shkaktuesit të dëmit”.

Sipas dokumentit zyrtar, përfitues të kësaj skeme do të jenë ekskluzivisht “personat fizikë ose juridikë privatë, që kategorizohen si biznese/tatimpagues, me kufi të qarkullimit deri në 14 milionë lekë, bazuar në deklaratën vjetore të vitit 2025”.

Një kusht thelbësor i vendosur në akt është se kompensimi do të ofrohet vetëm për asetet e pambuluara nga polica e sigurimit. Në rastet kur subjektet kanë kontrata sigurimi që nuk e mbulojnë dëmin specifik nga trazirat, ose kur e mbulojnë atë vetëm pjesërisht, akti specifikon se “pjesa e pambuluar kompensohet sipas rregullave të këtij akti normativ”.

Procedurat e aplikimit dhe afatet e pagesës

Procesi i aplikimit kërkon që të dëmtuarit të paraqesin kërkesën pranë administratës tatimore, e cila pasi verifikon dokumentacionin paraprak, ia përcjell atë Ministrisë së Ekonomisë dhe Inovacionit. Kjo e fundit do t’i kërkojë Policisë së Shtetit që brenda 30 ditëve të verifikojë “nëse rezulton që dëmi të jetë shkaktuar gjatë tubimit të dhunshëm dhe nga protestuesit”.

Nëse konfirmohet nga forcat e rendit, ministria pranon kërkesën dhe, “brenda 30 ditëve nga përfundimi i evidentimit, vendos kalimin e shumës në llogarinë bankare” të subjektit. Është e rëndësishme të theksohet se ky dëmshpërblim ndaj qytetarëve dhe bizneseve realizohet menjëherë, “pavarësisht faktit, nëse është arritur të identifikohet subjekti që ka shkaktuar dëmin apo organizata që e ka urdhëruar atë”.

E drejta e regresit, shteti kërkon mbrapsht paratë nga shkaktuesit

Akti normativ parashikon një mekanizëm të qartë ligjor përmes të cilit buxheti i shtetit do të rimbursohet nga autorët e dhunës. Dokumenti thekson se me kryerjen e pagesës në favor të të dëmtuarit, “shtetit i lind e drejta për t’i kërkuar subjektit që ka shkaktuar dëmin kthimin e shumës”.

Në këtë proces, rol kyç merr Avokatura e Shtetit. Fillimisht u kërkohet autorëve kthimi vullnetar i shumës brenda 30 ditëve. Nëse kjo nuk ndodh, Avokatura është e autorizuar “për të ngritur padinë e regresit ndaj subjektit që ka shkaktuar dëmin”. Kjo padi civile do t’u drejtohet si individëve të identifikuar, ashtu edhe “personit juridik/organizatës që ka organizuar protestën/tubimin e dhunshëm”, të cilët mbajnë përgjegjësi solidare.

Për rastet e të miturve apo personave të pazotë për të vepruar, përgjegjësia financiare kalon te prindërit ose kujdestarët ligjorë.

Gjithashtu, krahas përgjegjësisë civile, Akti Normativ ashpërson masat administrative, duke theksuar se ndaj personave të arrestuar ligjërisht gjatë këtyre tubimeve, “drejtoria vendore përkatëse e Policisë së Shtetit vendos gjobë”, duke u lënë atyre të drejtën e zakonshme të ankimit në rrugë gjyqësore.

Përmbledhje e Aktit Normativ

Objekti dhe qëllimi i Aktit Normativ

• Krijimi i një skeme kompensimi shtetëror për dëmet materiale në pasuritë e luajtshme dhe të paluajtshme, të shkaktuara nga aktet e dhunshme gjatë tubimeve në periudhën 13 – 22 tetor 2026.

• Përfitues të kësaj skeme janë personat fizikë ose juridikë privatë (bizneset) me qarkullim vjetor deri në 14 milionë lekë, bazuar në deklaratën e vitit 2025.

• Qëllimi është kompensimi i dëmit në vlerë të plotë për të dëmtuarit, pa hequr apo ndryshuar përgjegjësinë civile dhe detyrimin e atyre që kanë shkaktuar dëmin.

Kushtet e përfitimit dhe sigurimi

• Kompensimi nga shteti jepet vetëm për pasuritë që janë të pasiguruara.

• Në rastet kur pasuria është e siguruar, dëmi duhet të mbulohet nga shoqëria e sigurimit.

• Nëse kontrata e sigurimit nuk mbulon rreziqet nga trazirat apo tubimet e dhunshme, ose kur vlera e mbuluar nga siguracioni është e pjesshme, shteti ndërhyn për të kompensuar pjesën e mbetur ose të pambuluar.

Procedura e aplikimit dhe afatet e pagesës

1. Aplikimi: Subjekti i dëmtuar dorëzon kërkesën pranë administratës tatimore, shoqëruar me provat e vlerës së dëmit, lidhjen e dëmit me protestën, si dhe deklaratën mbi statusin e sigurimit të pasurisë.

2. Përcjellja e Dosjes: Administrata tatimore verifikon dokumentacionin (faturat, inventarin, qarkullimin) dhe e dërgon atë pranë Ministrisë së Ekonomisë dhe Inovacionit brenda 5 ditëve punë.

3. Verifikimi Policor: Ministria i kërkon Policisë së Shtetit të vërtetojë brenda 30 ditëve nëse dëmi ka ndodhur realisht prej protestuesve gjatë tubimit të dhunshëm.

4. Pagesa: Me marrjen e konfirmimit nga Policia, Ministria e Ekonomisë dhe Inovacionit miraton kërkesën dhe kalon shumën e dëmshpërblimit në llogarinë bankare të subjektit brenda 30 ditëve. Kompensimi bëhet edhe nëse individët që shkaktuan dëmin nuk janë identifikuar ende.

Kthimi i shumës te shteti (E drejta e regresit)

• Pasi kompenson qytetarin apo biznesin, shteti fiton të drejtën të kërkojë mbrapsht këtë shumë nga personat përgjegjës apo organizatorët e tubimit të dhunshëm.

• Kur identifikohet shkaktuesi, Avokatura e Shtetit e njofton atë për kthimin vullnetar të shumës brenda 30 ditëve. Nëse nuk paguhet, ngrihet padi civile.

• Për dëmet e shkaktuara nga të mitur ose persona të pazotë për të vepruar, përgjegjësia financiare bie mbi prindërit ose kujdestarët.

• Në rast se personi i dyshuar shpallet i pafajshëm nga gjykata ose çështja penale pushohet, Avokatura e Shtetit tërhiqet nga padia civile.

Sanksionet administrative dhe ankimi

• Drejtoria vendore e Policisë së Shtetit vendos gjoba për personat ndaj të cilëve është vlerësuar i ligjshëm arresti, në rastet kur tubimi i paligjshëm është urdhëruar të shpërndahet dhe aty janë kryer krime.

• Personat e gjobitur kanë të drejtë ta ankimojnë këtë masë në gjykatë, sipas afateve dhe rregullave të parashikuara në ligjin e mosmarrëveshjeve administrative.

/rtsh.al/