Haitianët brohorasin Presidentin e El Salvadorit për luftën ndaj bandave, ekspertët paralajmërojnë mungesë strategjie afatgjatë

Botë | 6 minuta më parë

Mijëra qytetarë mbushën rrugët e kryeqytetit të Haitit dhe zonave përreth të martën për të shprehur mbështetjen e tyre ndaj presidentit të El Salvadorit, Nayib Bukele, dhe trupave salvadoriane të angazhuara në luftën kundër bandave të armatosura në vendin e Karaibeve. Me grushte të ngritura, flamuj dhe pankarta në duar, turmat shprehën shpresën se ndërhyrja e huaj do t’i japë fund krizës së sigurisë që ka shkaktuar mbi 20,000 të vrarë në pesë vitet e fundit.

“Bukele është këtu për të na liruar!”, brohorisnin pjesëmarrësit në tubim, ndërsa të tjerë bënin thirrje: “Jepuni dronët dhe qentë!” — duke iu referuar dronëve shpërthyes të përdorur kundër zonave të kontrolluara nga bandat dhe qenve robotë të dislokuar së fundmi në Port-au-Prince.

Muajin e kaluar, El Salvadori dërgoi rreth 2,500 trupa në Haiti, pasi katër pjesëtarë të forcave të tij u sulmuan dhe mbetën të zhdukur më 18 tetor në thellësi të territorit të kontrolluar nga bandat. Që prej atij momenti, përleshjet mes bandave dhe koalicionit të forcave — ku përfshihen ushtria dhe policia haitiane, misioni i mbështetur nga OKB-ja, grupe vigjilentësh si dhe firma private e sigurisë Vectus Global (e themeluar nga ish-themeluesi i Blackwater, Erik Prince) — janë intensifikuar ndjeshëm.

Për banorët e kryeqytetit, ku bandat kontrollojnë rreth 70% të territorit, prania e shpejtë e trupave dhe helikopterëve salvadorianë shihet si një kthesë e menjëhershme.

“Kemi parë një erë ndryshimi në vend”, u shpreh Cliford Vital, banor i Port-au-Prince. “Frika që kishte vazhduar për kaq gjatë tani ka ndryshuar drejtim.”

Paralajmërimi i Grupit Ndërkombëtar të Krizave

Pavarësisht entuziazmit popullor, ekspertët e sigurisë ngrenë shqetësime serioze mbi qëndrueshmërinë e kësaj ndërhyrjeje. Në një raport të publikuar të martën, bazuar në më shumë se 100 intervista me zyrtarë vendas dhe të huaj, Grupi Ndërkombëtar i Krizave paralajmëroi se autoritetet haitiane nuk kanë një plan konkret për të ruajtur sigurinë sapo të largohen trupat e Amerikës Qendrore.

“Ky entuziazëm mund të shndërrohet në zemërim kundër qeverisë nëse trupat tërhiqen”, deklaroi Diego Da Rin, analist pranë Grupit Ndërkombëtar të Krizave.

Në raport theksohet se “misioni i ri i huaj premton lehtësim të përkohshëm nga fatkeqësia e bandave, por qëllimi i tij është t’i dobësojë, jo t’i shpërbëjë ato”. Sipas dokumentit, autoritetet “nuk kanë një strategji për të identifikuar kërcënimet më urgjente, për të koordinuar përpjekjet shtetërore dhe për të sjellë një ulje të qëndrueshme të dhunës”, duke shtuar se “Haiti duhet të fillojë të përgatitet tani për ditën kur forcat e veta të thirren përsëri për të marrë përsipër të vetme sigurinë e kombit.”

Kriza e brendshme në Policinë Kombëtare të Haitit

Raporti vë në dukje dështime të hershme institucionale, përfshirë mosrealizimin e planit dyvjeçar për krijimin e një Këshilli të Sigurisë Kombëtare, i bllokuar për shkak të druajtjeve politike mbi kontrollin e fondeve dhe përdorimin e inteligjencës. Si pasojë, sipas një këshilltari të huaj të cituar në raport, njësitë e ndryshme policore “shpesh ndjekin udhëzime të ndryshme operative në varësi të donatorëve të tyre të huaj”.

Situata operative e Policisë Kombëtare të Haitit paraqitet e brishtë. Që nga viti i kaluar, vendi me gati 12 milionë banorë numëronte jo më shumë se 8,000 oficerë aktivë, ku një pjesë e madhe mbajnë poste administrative, “ndërsa të tjerët nuk janë të trajnuar për luftime”.

Për të rritur shpejt efektivët, qeveria uli periudhën e trajnimit nga shtatë muaj në më pak se katër muaj. Oficerët e gradave të ulëta paguhen rreth 300 dollarë në muaj para zbritjeve, ndërsa mungesa e një “sistemi të qartë ngritjeje në detyrë bazuar në performancë dhe jo në politikë” ka shtyrë disa efektivë drejt sigurisë private, trafikimit të armëve apo bashkëpunimit me bandat.

Debati mbi dronët shpërthyes dhe fshehtësia e marrëveshjes

Mbështetja e forcave të huaja te helikopterët dhe dronët shpërthyes ka sjellë edhe rritje të kostos njerëzore. Sipas raportit, në tremujorin e parë të vitit 2026, numri i civilëve të vrarë ose të plagosur nga forcat e sigurisë u rrit me 24%. Ndërsa dokumenti pranon se përdorimi i dronëve pati fillimisht ndikim në frenimin e sulmeve të bandave dhe se “një ndalim i menjëhershëm dhe i plotë i përdorimit të dronëve është jorealist”, ekspertët vlerësojnë se këto mjete “kanë sjellë rezultate në rënie duke mos prodhuar ndryshime domethënëse në kontrollin territorial”.

Ndërkohë, bashkëpunimi diplomatik dhe ushtarak mes dy vendeve mbetet i mbuluar me konfidencialitet. Këtë javë, Ministri i Drejtësisë i Haitit, Patrick Pélissier, udhëtoi drejt El Salvadorit për takime me dyer të mbyllura me zyrtarët vendas. Zëvendëspresidenti salvadorian, Félix Ulloa, bëri të ditur se marrëveshja dypalëshe nuk do të publikohet, duke akuzuar kritikët për “një agjendë të fshehtë për të kritikuar operacionin tonë”.

Nga ana e tyre, Ulloa dhe Ministri i Sigurisë i El Salvadorit, Gustavo Villatoro, konfirmuan se trupat salvadoriane do të tërhiqen sapo të gjenden katër teknikët e zhdukur të aviacionit.

“Ne duhet të fillojmë përgatitjen e Haitit për një sundim të vërtetë të ligjit, në mënyrë që institucionet e tij të funksionojnë dhe kornizat e tij ligjore të funksionojnë në mënyrë efektive në të ardhmen”, përfundoi Villatoro.

  • /rtsh.al/

     


    Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e RTSH, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e RTSH, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.

    Komentet 0

    Ende nuk ka komente. Bëhuni i pari që komenton.

    Të ngjashme