Ish-kancelarja gjermane Angela Merkel mbrojti të martën politikën e saj shumëvjeçare të ndalimit Moskës, duke thënë se ajo nuk kishte “për çfarë të kërkonte falje” edhe pse lufta në Ukrainë e hedh poshtë trashëgiminë e saj, shkruan AFP.

Në intervistën e saj të parë të madhe që prej dorëheqjes gjashtë muaj më parë, Merkel këmbënguli se nuk kishte qenë naive në marrëdhëniet e saj me presidentin rus Vladimir Putin.

Merkel tha se Putini “dëshiron të shkatërrojë Evropën” dhe paralajmëroi se uniteti i BE-së është shumë i rëndësishëm tani.

 “Diplomacia nuk është e gabuar vetëm sepse nuk ka funksionuar”, tha 67-vjeçarja në skenë në një teatër në Berlin, në një intervistë të transmetuar në kanalin e lajmeve Phoenix.

Ajo kujtoi mbështetjen e saj për sanksionet ekonomike kundër Rusisë për aneksimin e Krimesë në vitin 2014 dhe përpjekjet gjermano-franceze për të mbajtur gjallë procesin e paqes të Minskut për Ukrainën.

“Nuk kam pse të fajësoj veten që nuk jam përpjekur mjaftueshëm”, tha ish-kancelarja konservatore.

“Nuk shoh se duhet të them “ishte e gabuar” dhe kjo është arsyeja pse nuk kam asgjë për të kërkuar falje”.

Udhëheqësja veterane, e cila u takua shpesh me Putinin gjatë 16 viteve të saj në pushtet dhe mbrojti një qasje të drejtuar nga tregtia, pragmatike ndaj Moskës, tha se pushtimi i Ukrainës i 24 shkurtit kishte shënuar një “pikë kthese”.

Intervista me ish-kancelaren, e cila mbetet jashtëzakonisht e njohur në Gjermani, u mbajt në teatrin e Ansamblit Berliner.

– “Dëshiron të shkatërrojë Evropën” –

Nuk kishte “asnjë justifikim” për luftën “brutale” dhe të paligjshme të agresionit, tha ajo, duke shtuar se Putini kishte bërë “një gabim të madh”.

“Ai dëshiron të shkatërrojë Evropën,” paralajmëroi ajo. “Është shumë e rëndësishme që Bashkimi Evropian të qëndrojë së bashku tani.”

Por ajo i hoqi kritikat se kishte gabuar që bllokoi Ukrainën që të bashkohej me NATO-n në vitin 2008, duke thënë se ajo nuk ishte gati atëherë dhe se donte të shmangte “përshkallëzimin e mëtejshëm” me Putinin, i cili tashmë po ziente për zgjerimin e perceptuar të aleancës ushtarake drejt lindjes.

Ajo këmbënguli gjithashtu se paktet e paqes të Minskut 2014-2015, të cilat tani janë në rrënim, shiheshin në atë kohë si basti më i mirë për t’i dhënë fund luftimeve në Ukrainën lindore midis separatistëve pro-rusë dhe ushtarëve ukrainas.

Procesi i paqes “suri njëfarë qetësie” që i dha Ukrainës shtatë vjet shtesë për t’u zhvilluar si një demokraci dhe për të forcuar ushtrinë e saj, tha ajo, në një shenjë për rezistencën shumë të lavdëruar të Kievit kundër trupave pushtuese ruse.

“Guximi dhe pasioni me të cilin ata po luftojnë për vendin e tyre është shumë mbresëlënës,” tha Merkel, duke shtuar se kishte “respektin më të lartë” për presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky.

Por Merkel këmbënguli se nuk kishte asnjë mënyrë për të shmangur marrëdhëniet me Putinin, sepse Rusia, si Kina, ishte shumë e madhe për t’u injoruar.

“Ne duhet të gjejmë një mënyrë për të bashkëjetuar pavarësisht nga të gjitha dallimet tona,” tha ajo.

– “Gjuha e forcës” –

E përballur me kritikat për politikën e “ndryshimit përmes tregtisë” të shtyrë nga qeveritë e njëpasnjëshme gjermane, Merkel tha se nuk kishte kurrë iluzionin se lidhjet më të ngushta tregtare do të nxisnin reformat demokratike në Rusi.

“Kurrë nuk kam menduar se Putini do të ndryshonte përmes tregtisë”, tha ajo. Por në mungesë të një afrimi politik, “ka kuptim të kesh disa lidhje ekonomike”.

Gjermania u bë jashtëzakonisht e varur nga importet ruse të energjisë nga ana e Merkelit, dhe ajo i acaroi prej kohësh aleatët perëndimorë me mbështetjen e saj për tubacionin e diskutueshëm Nord Stream 2 që do të dyfishonte dërgesat e gazit rus në Gjermani.

Projekti u anulua nga kancelari aktual Olaf Scholz në fund të shkurtit për shkak të agresionit të Rusisë dhe ekonomia kryesore e Evropës tani po i bashkohet partnerëve të BE-së në një garë për të hequr dorë nga nafta, gazi dhe qymyri rus.

Në një tjetër ndryshim të madh, Scholz është zotuar të investojë 100 miliardë euro (107 miliardë dollarë) në modernizimin e ushtrisë gjermane, e parë si e pafinancuar kronike gjatë epokës së Merkelit.

Scholz, një socialdemokrat që shërbeu si ministër i financave në qeverinë e fundit të koalicionit të Merkelit, është zotuar gjithashtu të shpenzojë më shumë se dy përqind të prodhimit të brendshëm bruto vjetor për mbrojtjen, duke tejkaluar objektivin e NATO-s.

Merkel shprehu mbështetje për vendimet e pasuesit të saj, duke thënë se forca ishte “e vetmja gjuhë që Putin kupton”.

Gjatë intervistës, Merkel, e cila mbetet jashtëzakonisht e popullarizuar në Gjermani, ofroi gjithashtu një paraqitje të rrallë në jetën e saj private që nga pensionimi, duke kaluar kohë vetëm në bregun e Detit Baltik, duke bërë shëtitje dhe duke arritur leximin e saj.

Pas 30 vitesh në politikë, Merkel tha se po i pëlqente të mos nxitonte nga emërimi në emërim.

“Personalisht, jam mirë,” i tha ajo audiencës, edhe nëse ndihej e zymtë për luftën në Ukrainë, “si kaq shumë njerëz”.

“Unë e kisha imagjinuar kohën time pas largimit nga detyra pak më ndryshe,” tha Merkel. (Sipas AFP)