Presidenti Alexander Lukashenko njoftoi të hënën se Bjellorusia do të mbështesë më aktivisht aleatin e saj rus në luftën kundër Ukrainës. Analistët thonë se Lukashenko heziton të dërgojë trupa  veçanërisht pasi një valë protestash në vitin 2020 ekspozoi jopopullaritetin e tij të jashtëzakonshëm në vend , por ka të ngjarë t’i nënshtrohet presionit të presidentit rus Vladimir Putin.

Bjellorusia ka pasur vetëm përfshirje të kufizuar në luftën e ndezur në kufirin e saj jugor që kur Rusia pushtoi Ukrainën më 24 shkurt. Edhe pse Presidenti Lukashenko e ka lejuar Rusinë të lëshojë raketa nga territori bjellorus që në ditët e para të konfliktit, ai ka mbetur kryesisht në margjina.

Por ky qëndrim ndryshoi më 10 tetor, kur Lukashenko tha se Bjellorusia do të vendosë trupa në një “grup të përbashkët ushtarak” që lufton së bashku me forcat ruse.

Diktatori 68-vjeçar, i cili ka qeverisur Bjellorusinë që nga viti 1994, konfirmoi gjithashtu se vendi i tij do të presë më shumë trupa ruse. Për të justifikuar lëvizjet, Lukashenko akuzoi Poloninë, Lituaninë dhe Ukrainën për trajnimin e militantëve për të sulmuar Bjellorusinë.

“Stërvitja në Poloni, Lituani dhe Ukrainë e militantëve radikalë bjellorusë për të kryer sabotazhe, sulme terroriste dhe për të organizuar një kryengritje ushtarake në vend po bëhet një kërcënim i drejtpërdrejtë”, tha Lukashenko në një takim të zyrtarëve ushtarakë.

Ai gjithashtu akuzoi Ukrainën për planifikimin e sulmeve “në territorin e Bjellorusisë” nga jugu. 

“Raportet se kompania hekurudhore bjelloruse po pret autokolona të mëdha nga Rusia dhe se kampet e trajnimit në Bjellorusi po përgatiten për të pritur ushtarë rusë, sugjerojnë se Lukashenko është gati të veprojë”, tha Nadja Douglas, një studiuese në Qendrën për Evropën Lindore dhe Ndërkombëtare. Studimet në Berlin.

Bjellorusia nuk kishte kurrë opsionin për të qëndruar neutrale në pushtimin e Ukrainës, duke pasur parasysh se sa e varur mbetet Bjellorusia nga Rusia. Që nga fillimi i pushtimit, Bjellorusia ka siguruar një bazë të pasme për përpjekjen e pasuksesshme të Rusisë për të kapur Kievin dhe një zonë të skenës si për trupat ashtu edhe për raketat ruse. “Rusia gjuajti artileri dhe raketa në Ukrainë nga Bjellorusia,” vuri në dukje Ekaterina Pierson-Lyzhina, një specialiste e Bjellorusisë në Universitetin e Lirë të Brukselit. 

Por në të njëjtën kohë, Lukashenko është përpjekur të paraqitet si një nga aleatët më të arsyeshëm të Rusisë dhe një bashkëbisedues i mundshëm për Perëndimin; ai donte të dukej si një njeri i paqes.

Por Lukashenko i është referuar gjithashtu konfliktit si një “luftë”, duke hedhur poshtë narrativën e rreme të Rusisë se pushtimi është thjesht një “operacion ushtarak special”.

Strategjia e Lukashenkos është t’i “tregojë Perëndimit se është i pavarur nga Moska”, tha Pierson-Lyzhina.  

Lukashenko madje shpalli një amnisti për disa të burgosur politikë, që mund të shihet si një degë ulliri për Perëndimin – lirimi i të burgosurve politikë është një kusht kyç perëndimor për çdo heqje të sanksioneve të vendosura ndaj Bjellorusisë në fillimin e luftës në Ukrainë.

Por në fund janë shqetësimet e brendshme që drejtojnë mendimin e autokratit, thonë disa analistë.

“Lukashenko ka hezituar të dërgojë ushtarë bjellorusë në Ukrainë, sepse ai e di se shumica e bjellorusëve janë kundër tij”, tha Douglas.

Ndërsa qeveria e Lukashenkos shtypi me sukses, nëse në mënyrë brutale,  një valë protestash pas rizgjedhjes së tij në vitin 2020, një votim që shihet gjerësisht si i manipuluar, ai nuk ka dëshirë të nxisë më shumë publicitet të keq për regjimin e tij duke provokuar një raund të ri demonstratash.

Jo vetëm që Lukashenko është i shqetësuar për opinionin publik, tha Douglas, “besnikëria e ushtrisë nuk është absolute”.

“Ai mbështetet kryesisht në shërbimet e sigurisë së brendshme, në dëm të ushtarëve të ngarkuar me mbrojtjen e kufirit – kështu që ai nuk mund të llogarisë vërtet në ushtrinë, e cila nuk ka gjasa të jetë shumë e motivuar.”

Megjithatë, Lukashenko duket i gatshëm të ecë përpara pavarësisht. “Presioni nga Rusia është bërë shumë i fortë,” tha Pierson-Lyzhina.

Minsku ka frikë se diskutimet e vazhdueshme për një shtet bashkim të Rusisë dhe Bjellorusisë – një shkrirje e dy vendeve – do të “bashkonin Bjellorusinë me Rusinë nën sundimin e Moskës”, tha Douglas. “Udhëheqja bjelloruse filloi të frikësohej jo vetëm për autonominë e saj, por edhe për sovranitetin e saj”.

Prandaj, Lukashenko duhej t’i tregonte Putinit se një Bjellorusi e pavarur mund të jetë ende e dobishme për Rusinë.

/rtsh.al/