Ka momente në histori që duken sa kritike për botën, aq edhe të tmerrshme. Vetëm në këtë shekull: sulmet e 11 shtatorit në 2001; Lufta “tronditëse dhe frika” e SHBA-së në Irakun e Sadam Huseinit dy vjet më vonë; pandemia e koronavirusit në 2020 që vrau miliona dhe ndryshoi jetët; dhe së fundmi, pushtimi i Ukrainës nga Rusia më 24 shkurt, duke sjellë përsëri luftën shkatërruese në Evropë. 

E premtja dukej një nga ato momente vendimtare, pasi Presidenti rus Vladimir Putin nënshkroi traktatet për të aneksuar ilegalisht një zonë të madhe të Ukrainës lindore dhe jugore, siç bëri me Krimenë në 2014.

Pas shtatë muajsh nga nisja e konfliktit dhe me kërcënime thuajse të përditshme bërthamore nga udhëheqësit e Kremlinit të mbështetur pas murit, Putin u zotua se do të mbronte rajonet e reja të aneksuara me “të gjitha mjetet në dispozicion”.

Pothuajse menjëherë, presidenti i Ukrainës u kundërpërgjigj duke aplikuar për t’u bashkuar me aleancën ushtarake të NATO-s, duke e vendosur Rusinë që të përballet me Perëndimin.

Çdo mendim se ky lloj skenar i tmerrshëm kishte përfunduar në vitet 1980, kur lideri i fundit sovjetik Mikhail Gorbachev dhe më pas presidenti i SHBA-së Ronald Reagan, lehtësuan Luftën e Ftohtë dhe spektrin e Armagedonit bërthamor, tani është zhdukur. Edhe me tmerrin e Hiroshimës dhe Nagasakit të Japonisë të djegur në ndërgjegjen kolektive të njerëzimit, bota e gjen veten edhe një herë duke menduar për përdorimin e mundshëm të armëve bërthamore.

Pas një sërë pengesash poshtëruese në fushën e betejës, Putini e ka bërë të qartë me dhimbje se çdo sulm ndaj rajoneve të reja të aneksuara do të interpretohej si një sulm ndaj Rusisë. Ai do të përdorte çdo mjet të disponueshëm në arsenalin e tij të gjerë, tundimi i armëve bërthamore mezi ishte i mbuluar dhe nuk po bënte bllof, tha ai. 

“Ne jemi në një fazë përshkallëzimi dhe Rusia tani po përballet me një seri zgjedhjesh më ekstreme se më parë,” tha Nigel Gould-Davies, ish-ambasadori i Mbretërisë së Bashkuar në Bjellorusi. Gould-Davies, i cili është bashkëpunëtor i lartë për Rusinë dhe Euroazinë në Institutin Ndërkombëtar për Studime Strategjike, tha se përpjekjet e Rusisë për të fituar luftën me mjete më të moderuara kanë dështuar dhe se Putini tani duhet të rrisë “gamën dhe ashpërsinë e masave”.

Edhe kur Moska aneksoi katër rajonet e Ukrainës në një lëvizje që nuk do të njihet nga një shumicë dërrmuese e botës, dhjetëra mijëra burra rusë të thirrur për të luftuar në luftë po largoheshin nga Rusia. Ish-shkruesi i fjalimeve të Kremlinit, i kthyer në analist politik, Abbas Gallyamov, e lidhi ndryshimin e Rusisë në luftë, me shtytjen e aneksimit.

“Duket si një përpjekje për t’u përgjigjur disi dhe duket mjaft patetike. Ukrainasit po bëjnë diçka, duke ndërmarrë hapa në botën reale dhe materiale, ndërsa Kremlini po ndërton një lloj realiteti virtual, pasi është i paaftë për t’u përgjigjur në botën reale,”- tha ai. Ngasjet e Putinit janë vitet e poshtërimit të perceptuar nga duart e Perëndimit, pas rënies së Bashkimit Sovjetik.

Dhe fakti që gjakderdhja dhe mizoritë e mëparshme të kryera kundër Çeçenisë dhe Sirisë i shpëtuan ndërhyrjes së ashpër ndërkombëtare, dukej se i dha atij bindjen se kishte “kartë të bardhë” për të rindërtuar një Rusi Perandorake. Por ky nuk është rasti Miliarda dollarë ndihma ushtarake nga Shtetet e Bashkuara dhe ato evropiane po ndihmojnë forcat shumë të motivuara ukrainase që të çlirojnë territorin, mes sinjaleve të qarta nga Uashingtoni se “pasoja katastrofike” do të pasojnë për çdo përdorim nga Moska të armëve jokonvencionale.

Në një ditë si 30 shtatori, ndërsa lufta e Rusisë në Ukrainë po hyn në një fazë të ndezshme, edhe më të rrezikshme, pyetja mbetet; A po afrohet një luftë më e gjerë me rezultate shkatërruese për botën, ndoshta e pa parë që nga 1939-1945? Apnews

/rtsh.al/