Mbikëqyrja bërthamore e OKB-së ka bërë thirrje për një fund të menjëhershëm të çdo aksioni ushtarak pranë centralit bërthamor të Zaporizhzhia të Ukrainës, duke paralajmëruar për një “rrezik shumë real të një fatkeqësie bërthamore”. Shefi i IAEA, Rafael Mariano Grossi, tha se ishte “jashtëzakonisht i shqetësuar” nga raportet për bombardimet në termocentralin më të madh bërthamor në Evropë. 

Kjo vjen pasi Ukraina tha se pjesë të objektit ishin “dëmtuar seriozisht” nga sulmet ushtarake ruse. Rusia e kapi uzinën në mars. Ajo ka mbajtur punonjësit e saj ukrainas, por Kievi akuzon forcat ruse për gjuajtje me raketa në zonat civile nga vendi, duke përdorur “taktika terroriste”. Sulmet e së premtes nënvizojnë “rrezikun shumë real të një fatkeqësie bërthamore që mund të kërcënojë shëndetin publik dhe mjedisin në Ukrainë dhe më gjerë”, tha Grossi në një deklaratë. 

“Çdo fuqi zjarri ushtarake e drejtuar nga ose nga objekti do të ishte lojë me zjarrin, me pasoja potencialisht katastrofike,” shtoi ai. Stafi ukrainas duhet të jetë në gjendje të kryejë detyrat e tyre të rëndësishme “pa kërcënime apo presion”, tha ai, duke shtuar se IAEA duhet të lejohet të ofrojë mbështetje teknike. “Për hir të mbrojtjes së njerëzve në Ukrainë dhe gjetkë nga një aksident i mundshëm bërthamor, ne të gjithë duhet t’i lëmë mënjanë mosmarrëveshjet tona dhe të veprojmë tani. IAEA është gati,” tha zoti Grossi, disa ditë pasi tha se centrali ishte “plotësisht jashtë kontrollit. “.

Operatori i uzinës Zaporizhzhia tha se sulmet me raketa ruse kishin detyruar mbylljen e një “njësie energjie”, duke shtuar se ekzistonte rreziku i rrjedhjeve radioaktive. Sulmet “shkaktuan një rrezik serioz për funksionimin e sigurt të uzinës”, shkroi operatori Enerhoatom në Telegram. 

Moska tha se Ukraina kreu sulmin. BBC nuk ishte në gjendje të verifikonte dëmin e raportuar në centralin bërthamor. Megjithatë, BE-ja ka goditur Moskën për bombardimet e fundit me diplomatin më të lartë të bllokut, Josep Borrell, duke thënë se ajo “dënon aktivitetet ushtarake të Rusisë” rreth uzinës. 

“Kjo është një shkelje serioze dhe e papërgjegjshme e rregullave të sigurisë bërthamore dhe një shembull tjetër i mosrespektimit të normave ndërkombëtare nga Rusia,” tha ai dhe bëri thirrje që IAEA t’i jepet akses në termocentral. Forcat ruse mbajnë uzinën dhe zonat përreth, afër territorit të mbajtur nga ukrainas. Ai përbëhet nga gjashtë reaktorë uji nën presion dhe ruan mbetjet radioaktive. BBC

/rtsh.al/