Rusia dhe Turqia nuk arritën të gjenin një formulë për të lëvizur grurin nga portet e Detit të Zi në pjesën tjetër të botës pas një takimi të ndjekur nga afër mes zyrtarëve të lartë në Ankara të mërkurën, shkruan The Independent.

Ministri i Jashtëm i Rusisë Sergej Lavrov fajësoi Ukrainën për krizën, duke pretenduar se minierat e saj të porteve në Mikolaev dhe Odesa po parandalonin dërgesat e lëndëve kryesore si gruri dhe luledielli.

Ministri i Jashtëm turk Mevult Cavusoglu sugjeroi se lehtësimi i sanksioneve perëndimore mund të lehtësojë eksportet e ushqimit. Ukraina, e cila nuk ishte e ftuar në takimin e Ankarasë, ka thënë se nuk i beson Rusisë, nga frika nëse do të çminonte portet, do të shkaktonte sulme nga forcat e presidentit Vladmir Putin në Detin e Zi.

“Ne shohim me pikëllim të madh se shkatërrimi dhe tragjedia humanitare po shtohen me luftën,” u tha zoti Cavusoglu gazetarëve. “Ne besojmë se përfundimi i kësaj lufte do të jetë në dobi të gjithë rajoneve dhe mbarë njerëzimit.”

Takimi kishte frymëzuar skepticizëm në Kiev dhe në kryeqytetet perëndimore.

Kombet e Bashkuara kanë qenë në negociata me Turqinë dhe vende të tjera për të krijuar korridore të sigurta përmes Detit të Zi. Turqia kontrollon ngushticat e Bosforit dhe Dardaneleve, të vetmet hyrje detare në portet e Detit të Zi, ku gruri dhe ushqime të tjera të prodhuara nga tokat e pasura bujqësore të Ukrainës transportohen në pjesën tjetër të botës.

Organizatat ndërkombëtare kanë paralajmëruar për urinë dhe urinë e përhapur për shkak të përshkallëzimit të çmimeve të ushqimeve të shkaktuara nga sulmi i vazhdueshëm i Rusisë kundër Ukrainës. Kievi dhe qeveritë perëndimore kanë akuzuar Rusinë për armatim të krizës globale të furnizimit me ushqime, një akuzë që Moska e mohon.

“Për momentin, kapanonet e grurit të Ukrainës janë plot. Në të njëjtën kohë, 44 milionë njerëz në mbarë botën po marshojnë drejt urisë”, tha muajin e kaluar drejtori ekzekutiv i Programit Botëror të Ushqimit, David Beasley. “Po na mbaron koha dhe ndikimi i mosveprimit do të ndihet në mbarë botën për vitet në vijim.”

Lavrov ka thënë se Moska ishte e përgatitur të lejonte largimin e dërgesave, por fajësoi Kievin për refuzimin e minimit të autorëve. “Nëse portet pastrohen nga minat, ne do të sigurohemi që nuk do të përdorim fuqitë tona ushtarake dhe do të sigurohemi që ato anije të mund të nisen të sigurta dhe të sigurta,” tha ai.

Cavusoglu tha se sanksionet perëndimore mund të ndërlikojnë përpjekjet për të lëvizur anijet. Ai sugjeroi se kufizimet po pengonin përpjekjet për të siguruar anijet dhe për të marrë pagesën.

“Nëse e gjithë bota kërkon produktet nga Ukraina dhe Federata Ruse, unë besoj se duhet të hapet një rrugë përpara”, tha ai.

Presidenti i Ukrainës Volodymyr Zelensky tha të hënën se as ai dhe as ministri i Jashtëm Dmytro Kuleba nuk ishin ftuar në bisedimet të mërkurën, por se zyrtarët e Kievit ishin konsultuar me Turqinë dhe Mbretërinë e Bashkuar për krijimin e korridoreve të sigurisë në Detin e Zi.

Ai pranoi nevojën për një korridor të sigurt për të lëvizur deri në 10 milionë tonë metrikë grurë në muaj. Midis 22 dhe 25 milionë tonë metrikë drithë janë ngecur tashmë në Odesa, një numër që mund të rritet në 75 milionë deri në vjeshtë.

“Çfarë do të shkojmë për të bërë?” tha zoti Zelensky. “Ne nuk do t’ia dalim pa portet.”

Zelensky tha se palët e ndryshme po kërkonin një formulë me anë të së cilës anijet mund të kalonin tranzit në Detin e Zi të papenguara nga luftanijet ruse. Ujërat janë gjithashtu shumë të minuara dhe Turqia ka ofruar të përdorë anije për pastrimin e minave për të shoqëruar dërgesat e grurit.

“Ata po takohen me rusët, në mënyrë që Rusia t’i japë Turqisë garanci se asgjë nuk do të ndodhë me anijet e tyre,” u citua të ketë thënë ai nga mediat ukrainase.

Zyrtarët e Shteteve të Bashkuara kanë thënë se janë në kontakt me homologët ukrainas dhe turq. “Ne po mbështesim të gjitha përpjekjet diplomatike që janë të koordinuara me kujdes dhe ngushtë me Ukrainën – asgjë për Ukrainën pa Ukrainën – që kanë potencialin për të rritur eksportet ukrainase të ushqimit dhe plehrave në tregun global”, u tha gazetarëve zëdhënësi i Departamentit të Shtetit të SHBA Ned Price të hënën.

Presidenti i Turqisë Rexhep Tajip Erdogan po kërkon suksese në politikën e jashtme përballë një opozite të guximshme përpara zgjedhjeve që mund të vijnë vitin e ardhshëm ose më shpejt.

Turqia gjithashtu kërkon pajtueshmërinë ruse për operacionin e saj ushtarak të mundshëm të afërt kundër rajonit autonom të drejtuar nga kurdët në Sirinë verilindore. Mediat pro-qeveritare të Turqisë kanë festuar rolin e Ankarasë në ndihmën për marrjen e ushqimit në pjesën tjetër të botës.

 “Kriza globale e ushqimit e shkaktuar nga Lufta Rusi-Ukrainë do të zgjidhet nga Turqia”, shkruan gazeta e përditshme Sabah.

Shumë dyshojnë gjithashtu për motivet e Rusisë në përfshirjen në bisedimet për grurin ukrainas pa pjesëmarrjen e zyrtarëve të Kievit. Ekspertët thonë se mbetet e dyshimtë se Rusia do të lejojë Ukrainën të mbushë arkat e saj me të ardhura nga drithërat në një kohë kur të dy vendet janë në luftë.

Moska është akuzuar për grabitje të grurit ukrainas për përfitimin e saj pasi kapi kontrollin e porteve të Detit të Zi dhe plaçkitjen e furnizimeve ushqimore. Të martën, ministri rus i mbrojtjes Sergey Shoigu sugjeroi se ushqimet mund të eksportoheshin nga portet ukrainase që forcat ruse kapën kohët e fundit, si Mariupol dhe Berdyansk, duke shtuar dyshimet për motivet e Moskës.

“Në dy javët e fundit (vjedhja) është rritur. Ata po punojnë gjatë gjithë orës në Sebastopol”, tha Yoruk Isik, një studiues që monitoron trafikun e anijeve përmes Bosforit. “Gruri, misri, elbi skrap po dërgohet. Anije të shumta janë të përfshira.”  ( Sipas The Independent)