Greqia deklaroi se është gati të nisë bisedimet me Turqinë për të zgjidhur një mosmarrëveshje të gjatë, lidhur me kufijtë detarë, gjë që i ka sjellë në mënyrë të përsëritur të dy fqinjët në prag të konfliktit të armatosur. Kjo u bë e ditur të martën nga ministri i jashtëm i sapoemëruar i Greqisë, Giorgos Gerapetritis.

Shefi i diplomacisë Helene tha se qeveria greke dëshiron të “përfitojë nga klima e vazhdueshme pozitive”, në mënyrë që të arrijë një marrëveshje për përcaktimin e zonave në të cilat secili vend ka të drejta ekskluzive ekonomike, duke përfshirë të drejtën për të kërkuar naftë dhe gaz në det të hapur.

Turqia kundërshton zonat për të cilat Greqia thotë se janë brenda zonës së saj ekonomike, ku ajo ka filluar të kërkojë për rezervat e naftës dhe të gazit në det të hapur. 

Turqia pretendon pjesën më të madhe të zonës ekonomike të Qipros, ku janë zbuluar disa depozita të konsiderueshme të gazit natyror në det të hapur. Mosmarrëveshja mbi të drejtat e shpimit eksplorues kishte arritur kulmin në një bllokim detar tre vjet më parë.

Një tjetër çështje kyçe në zemër të tensioneve greko-turke që Gerapetritis dëshiron të zgjidhet është shtrirja e shelfit kontinental – dhe si rrjedhojë, territori sovran grek – i ishujve grekë pranë vijës bregdetare të Turqisë në Egje dhe në Mesdheun lindor.

Turqia nuk e njeh pretendimin që ishujt grekë jashtë kufijve të saj kanë një shelf kontinental, ndërsa Greqia këmbëngul se ky pozicion është në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare.

“Gjithçka që mbetet është të përcaktohet nëse Turqia gjithashtu dëshiron sinqerisht të krijojë një rrugë afrimi. Kjo do të thotë se Greqia do të kthehet në vijat e kuqe apo prioritetet e saj kombëtare”, tha Gerapetritis pas bisedimeve me homologun e tij qipriot, Konstantinos Kombos.

Gerapetritis tha se në krye të këtyre përparësive është një marrëveshje për të ribashkuar Qipron e ndarë etnikisht si një federatë e përbërë nga sektorë greqisht dhe turqishtfolës në përputhje me rezolutat e Kombeve të Bashkuara.

Qiproja u nda në vitin 1974 kur Turqia e pushtoi pas një grushti shteti nga mbështetësit e bashkimit me Greqinë. Turqia dhe turqit qipriotë të shkëputur tani këmbëngulin se çdo marrëveshje paqeje duhet së pari të njohë sovranitetin e veçantë turk qipriot.

Zyrtarët grekë dhe turq kanë mbajtur një sërë takimesh të nivelit të lartë pas tërmeteve shkatërruese në Turqinë jugore në shkurt. Ata premtuan të mbyllnin mosmarrëveshjet që kanë shkaktuar raunde të përsëritura tensionesh dhe madje rrezikun e luftës gjatë dekadave.

Pak para rizgjedhjes së tij muajin e kaluar, kryeministri grek Kyriakos Mitsotakis i tha Associated Press në një intervistë se ai do t’i shtrinte “një dorë miqësie” Turqisë. Apnews

/rtsh.al/