Largimi nga administrata Trump në Honduras javën e kaluar i tre fëmijëve që janë shtetas amerikanë, nxjerr në pah faktin e shtytjes nga administrate për të kryer një fushatë historike dëbimi, e cila mund të krijojë rrethana të jashtëzakonshme, shkelje të politikave të brendshme, si dhe të të drejtave për një proces të rregullt ligjor, që synon të shmangë situata të tilla.

Qasja, ndonjëherë e pakujdesshme, ka rezultuar në shkeljen e të drejtave prindërore të disa të rriturve pa dokumente dhe të drejtave të fëmijëve të tyre, të cilët gëzojnë të njëjtat mbrojtje ligjore si qytetarët e tjerë amerikanë.

Tre fëmijët e vegjël nga dy familje u transferuan në Honduras me nënat e tyre, të cilat u deportuan brenda pak orësh ose ditësh, pasi gratë morën pjesë në takimet rutinë me zyrtarët në Luiziana, si pjesë e Programit të Paraqitjes nën Mbikëqyrje Intensive.

Administrata Trump argumenton se fëmijët shtetas amerikanë mund të kthehen në SHBA, kështu që të drejtat e tyre për proces të rregullt ligjor janë të ndryshme nga ato të jo-qytetarëve, dhe ka pretenduar se nënat e fëmijëve të deportuar së fundmi donin t’i mbanin fëmijët e tyre me vete – diçka që është kundërshtuar nga nënat.

Megjithatë, ekspertët i thanë CNN-së se deportimet bien ndesh edhe me një politikë të brendshme të Imigracionit dhe Doganave që përcakton procedurat për të siguruar që situata të tilla të trajtohen në një mënyrë shumë më metodike dhe të zgjatur.

“Tani për tani, theksi është te numrat, numrat, numrat – deportoni sa më shumë njerëz që të jetë e mundur. Të gjitha këto janë nëna që kishin urdhra largimi, kështu që janë të lehta për t’u deportuar. Nuk keni nevojë të kaloni nëpër një proces të tërë dëgjimor, përveç nëse një gjyqtar imigracioni miraton një peticion për të rihapur çështjen. Pra, fokusi është thjesht t’i nxjerrin ata nga dera”, tha Stacy Brustin, një eksperte për të drejtën e imigracionit dhe familjes, e cila shërben si drejtoreshë e Iniciativës për Ligjin dhe Politikat e Imigracionit në Catholic Law. “Megjithatë, ky proces i nxituar shkel të drejtat e procesit të rregullt ligjor të të gjithë të përfshirëve dhe shkel drejtpërdrejt direktivën e politikave të vetë ICE-së.”

“Kjo direktivë e bën të qartë se ICE nuk duhet të nxitojë me deportimin kur janë në rrezik të drejtat e prindërve dhe fëmijëve, pra duhet të ketë një proces të mirëmenduar”, shtoi ajo.

Në një rast, një nënë u deportua dhe mori me vete fëmijën e saj 2-vjeçar, ndërsa rasti tjetër përfshin një nënë tjetër të deportuar dhe fëmijët e saj 4 dhe 7 vjeç shkuan me të. Avokatët e grave thonë se ato nuk donin që fëmijët të shkonin me to, por zyrtarët amerikanë kanë thënë të kundërtën, duke e komplikuar më tej çështjen.

Avokatët e 2-vjeçares – e identifikuar në dokumentet e gjykatës si VML – kishin kërkuar ndërhyrje emergjente nga një gjyqtar federal, por ajo dhe nëna e saj ishin dërguar tashmë në Honduras kur gjyqtari e kishte të mundur ta vlerësonte plotësisht situatën.

Në një vendim javën e kaluar, gjykatësi i distriktit amerikan Terry Doughty u kujdes të vinte në dukje deklaratat kontradiktore mbi dëshirat e nënës së VML-së, duke shkruar se nuk e di nëse ajo me të vërtetë donte që vajza e saj të qëndronte me të.

Doughty, një i emëruar nga Presidenti Donald Trump, dukej i shqetësuar nga situata e errët.

“Sigurisht. Është e paligjshme dhe jokushtetuese të deportosh, të ndalosh për deportim ose të rekomandosh deportimin e një qytetari amerikan’”, shkroi ai, duke cituar një shkrim nga një rast i vitit 2012 që kishte të bënte me një qytetar amerikan, i cili u deportua gabimisht.

Gjykatësi ka caktuar një seancë dëgjimore këtë muaj me qëllim “të shpërndarjes së dyshimit tonë të fortë se Qeveria sapo ka deportuar një shtetas amerikan pa asnjë proces kuptimplotë”.

Zyrtarë të ndryshëm të administratës Trump kanë pohuar se nënat thanë se donin që fëmijët e tyre, shtetas amerikanë, të shkonin me to, përfshirë carin kufitar të Trump, Tom Homan, i cili tha më parë këtë javë se nënat morën një “vendim prindëror” për t’u larguar nga vendi me të miturit.

Homan tha gjithashtu se administrata do të ishte përballur me kritika të ngjashme me protestën publike për të ashtuquajturën politikë të tolerancës zero nga mandati i parë i Trump, e cila rezultoi në ndarjen e familjeve emigrante, ndërsa qeveria nisi ndjekje penale ndaj çdo të rrituri që kalonte ilegalisht kufirin.

“Nëse nuk do ta bënim, historia sot do të ishte, ‘Administrata Trump po i ndan familjet përsëri’”, tha Homan. “Jo, ne po i mbajmë familjet së bashku.”

Pak zgjedhje

Në rrethana si ato të VML-së, një prind zakonisht ka pak zgjedhje në dispozicion, thanë ekspertët për CNN.

Ata mund ta mbajnë fëmijën e tyre me vete për sa kohë që prindi tjetër jep pëlqimin për atë plan. Në këtë rast, fëmija do të jetë ende në gjendje të marrë një pasaportë përmes një ambasade ose konsullate amerikane dhe do të ketë të drejtën të hyjë dhe të dalë nga SHBA-ja edhe nëse nuk jeton vazhdimisht në vend.

Por prindi mund të vendosë gjithashtu ta lërë fëmijën me prindin tjetër nëse është në Shtetet e Bashkuara ose të caktojë një palë të tretë – siç është një anëtar tjetër i familjes ose një mik – si kujdestar, i cili do ta mbajë fëmijën dhe do të marrë vendime në lidhje me kujdesin e të miturit.

Së fundmi, nëse prindi nuk dëshiron të ndjekë opsionet e tjera, ai mund të vendosë t’u kërkojë shërbimeve mbrojtëse të fëmijëve të ndërhyjnë për të gjetur një të afërm ose prind kujdestar për t’u kujdesur për fëmijën.

Të gjitha këto mundësi parashikohen nga politika e ICE-së e vitit 2022, e cila zakonisht kërkon një proces që mund të zgjasë me ditë ose javë për t’u zhvilluar. Por në rastin e dy nënave, deportimet ndodhën me një shpejtësi marramendëse, duke lënë pak hapësirë ​​që prindërit të zbatonin planin e zgjedhur prej tyre.

Por deportimet e shpejta kanë qenë çelësi i strategjisë së administratës, me shpejtësinë që është arsyeja pse Trump ka thirrur Aktin e Armiqve të Huaj, një autoritet gjithëpërfshirës i kohës së luftës i shekullit të 18-të për të deportuar anëtarët e dyshuar të një bande venezueliane.

“Ajo që po shohim në këtë situatë është një domosdoshmëri për të mbushur aeroplanët, në thelb, dhe një nxitim për të synuar këdo që mund të synojnë, në mënyrë që të kenë një pikë diskutimi rreth mënyrës se si po deportojnë shumë njerëz”, tha Sirine Shebaya e Projektit Kombëtar të Imigracionit, i cili përfaqëson individin që ngriti padinë në emër të VML.

“Ky nuk është trajtim i vërtetë i njerëzve me dinjitet dhe respekt”, vazhdoi ajo. “Nuk po ofron, e dini, kujdesin që u takon fëmijëve dhe të miturve, dhe sigurisht që po çon në shumë shkelje, duke përfshirë të drejtat e fëmijëve qytetarë amerikanë.”

Në rastin e VML, babai i fëmijës ishte në gjendje të fliste shkurtimisht në telefon me partneren e tij para deportimit të saj, por telefonata u ndërpre nga një oficer i ICE përpara se ai të mund t’i jepte asaj informacionin e kontaktit për avokatët e tyre, sipas dokumenteve të gjykatës.

Përveç tre zgjedhjeve në dispozicion të prindërve pa dokumente të fëmijëve shtetas amerikanë, është gjithashtu e mundur që, duke pasur parasysh kohën e mjaftueshme, nënat të kenë ndjekur një proces të veçantë në ligjin e emigracionit që do t’u kishte lejuar atyre të shmangnin plotësisht largimin, në mënyrë që të mos i mbingarkonin fëmijët e tyre.

Avokatët u anuan nga kjo mundësi në lidhje me rastin e nënës së 4-vjeçarit, e cila po merrte trajtim për kancerin në SHBA përpara largimit të tyre.

Në disa rrethana të ngushta, individët në rrezik dëbimi mund të përpiqen të ndalojnë procedurat e tyre të dëbimit dhe të marrin status ligjor nëse kanë qenë në SHBA për 10 vjet. Këto janë në përputhje me ligjin dhe mund të tregojnë se dëbimi i tyre do të krijonte një “vështirësi të jashtëzakonshme” për një të afërm të ngushtë që është shtetas ose banor i përhershëm i ligjshëm.

Anulime të tilla të largimit janë të rralla – ato janë të kufizuara në 4,000 çdo vit – dhe kërkojnë kohë, tha Andrew Schoenholtz, një profesor në Georgetown Law dhe një ekspert në ligjin e imigracionit.

“Por gjithashtu, përmes këtij procesi, dikush do të imagjinonte se do të kishte kohë të mjaftueshme (për prindërit) për t’u siguruar që ajo që ata dëshironin vërtet për fëmijët e tyre shtetas amerikanë, qoftë të qëndronin në Shtetet e Bashkuara me një kujdestar ligjor, apo të ktheheshin në Honduras me ta”, tha ai.

/rtsh.al/