Vizitat diplomatike në Zyrën Ovale, dikur kulmi i diplomacisë së planifikuar me kujdes, janë transformuar nën një mandat të dytë të Donald Trump, duke u kthyer në shfaqje të paparashikueshme që kanë tronditur liderët botërorë dhe kanë detyruar rishkrimin e rregullave të protokollit.

Një artikull i fundit nga media ndërkombëtare, bazuar në biseda me pesë ish-diplomatë të lartë, zbulon se konfrontimi publik i Trump me presidentin ukrainas, Volodymyr Zelensky, në shkurt, ku e qortoi se “nuk po tregohej mjaftueshëm mirënjohës”, ka shërbyer si një kambanë alarmi për kancelaritë në mbarë botën. Takimet në Shtëpinë e Bardhë nuk janë më mundësi për biseda të sinqerta, por përkundrazi, ngjajnë me një “ring boksi” ose një “shfaqje televizive”.

Sipas diplomatëve, liderët e huaj tashmë duhet të përgatiten për atë që përshkruhet si “jiu-jitsu diplomatik”, ku mund të përballen me tallje publike, akuza të pabaza (si ato për gjenocid ndaj presidentit të Afrikës së Jugut), apo edhe me kërkesa për lajka dhe adhurim në stilin “koreano-verior”.

Rregulli i artë: Mos e kundërshto kurrë publikisht

Gérard Araud, ish-ambasadori i Francës në SHBA, jep një këshillë thelbësore: “Nuk e kundërshton kurrë Trumpin publikisht, sepse ai do të humbasë reputacionin dhe kjo është diçka që ai nuk mund ta pranojë.” Kjo strategji duket se po ndiqet edhe nga aleatë të afërt si kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, i cili, pas një presioni nga Trump, pranoi kushtet për një armëpushim 60-ditor në Gaza vetëm 24 orë më vonë.

“Trump 2.0”: Më i sigurt dhe transaksional

Analistët theksojnë se versioni aktual i Trumpit është ndryshe edhe nga ai i mandatit të parë. Nëse në 2017 ai po “mësonte rregullat” dhe “kufijtë e pushtetit të tij”, tani ai është shumë më i sigurt, më pak i kufizuar dhe haptazi transaksional. “Sidomos udhëheqësit evropianë janë në një lloj paniku,” thotë Araud.

Shtëpia e Bardhë e Trump përshkruhet se funksionon më shumë si një “oborr mbretëror” sesa si një administratë tradicionale. Pa akses personal te Trump ose familja e tij, kërkesat e liderëve nuk kanë shumë shanse të përparojnë.

Këshilla për të mbijetuar në Zyrën Ovale

Diplomatët ofrojnë një manual mbijetese për takimet me presidentin:

• Ish-ministri i jashtëm i Lituanisë, Gabrielius Landsbergis, këshillon që liderët të kuptojnë se janë pjesë e një shfaqjeje ku Trump është ylli kryesor.

• “Duhet ta komplimentoni vërtet presidentin… Dhe duhet ta lini Trumpin të flasë,” thotë Araud, duke shtuar se në një takim 45-minutësh, 40 minuta i takojnë Trumpit.
• Ish-ambasadori francez kujton se e kishte paralajmëruar presidentin Macron për shtrëngimin brutal të duarve të Trumpit: “Ki kujdes… Ji gati të rezistosh.”
• Ish-shefi i protokollit nën administratën Biden, Rufus Gifford, paralajmëron se lajkat mund të funksionojnë në moment, por afatgjatë Trump do t’ju manipulojë.

Rreziku përkundrejt shpërblimit

Pyetjes se pse liderët vazhdojnë të shkojnë në këto takime të rrezikshme, Landsbergis i përgjigjet se për një vend të vogël si Lituania, kjo mbetet “mundësia e vetme” për t’i përcjellë mesazhe jetike drejtpërdrejt njeriut më të fuqishëm në botë.

Megjithatë, kjo kërkon një qasje të pazakontë. Siç e përmbledh Araud, lundrimi në këto ujëra të trazuara diplomatike kërkon trajtimin e presidentit të SHBA-së si “një fëmijë kapriçioz dhe të paparashikueshëm”, sepse në fund të ditës, “Trump është i vetmi që merr vendime.”

/rtsh.al/