Aleanca e NATO-s ka nevojë urgjente për të rritur arsenalin e saj të raketave me rreze të gjatë veprimi, në mënyrë që të pengojë Rusinë nga sulmet e mundshme ndaj Evropës. Ky ishte theksi i një deklarate të Gjeneralmajorit të Ushtrisë Amerikane, John Rafferty, i cili paralajmëroi se Moska pritet të intensifikojë prodhimin e armëve të tilla.

Në një intervistë për Reuters nga një bazë ushtarake amerikane në Wiesbaden të Gjermanisë, gjenerali Rafferty theksoi se përdorimi efektiv i raketave me rreze të gjatë veprimi nga Rusia në luftën në Ukrainë ka bindur zyrtarët ushtarakë perëndimorë për rëndësinë e tyre strategjike. Këto armë janë thelbësore për shkatërrimin e posteve komanduese, qendrave të transportit dhe lëshuesve të raketave shumë larg vijave të frontit.

“Ushtria ruse është më e madhe sot sesa ishte kur filluan luftën në Ukrainë,” tha gjenerali Rafferty. “Dhe ne e dimë se ata do të vazhdojnë të investojnë në raketa dhe raketa me rreze të gjatë veprimi, si dhe në mbrojtje ajrore të sofistikuara. Pra, më shumë aftësi të aleancës janë vërtet, vërtet të rëndësishme.”

Varësia e Evropës dhe planet e vendosjes së SHBA-së

Lufta në Ukrainë ka nxjerrë në pah varësinë e thellë të Evropës nga Shtetet e Bashkuara për sigurimin e raketave me rreze të gjatë veprimi. Rafferty, i cili sapo ka përfunduar detyrën si komandant i Komandës së 56-të të Artilerisë së Ushtrisë Amerikane në Mainz-Kastel, Gjermani, ka qenë i përfshirë në përgatitjet për vendosjen e përkohshme të raketave amerikane me rreze të gjatë veprimi në tokën evropiane duke filluar nga viti 2026.

Kjo marrëveshje, e dakordësuar mes Berlinit dhe Uashingtonit gjatë administratës së Joe Biden, parashikon vendosjen e sistemeve si raketat Tomahawk me një rreze veprimi prej 1,800 km dhe armën hipersonike në zhvillim Dark Eagle me një rreze veprimi prej rreth 3,000 km. Rusia e ka kritikuar ashpër këtë vendosje të planifikuar, duke e cilësuar atë si një kërcënim serioz për sigurinë e saj kombëtare.

Me rikthimin e Donald Trumpit në Shtëpinë e Bardhë, ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, pritet të kërkojë sqarime nga Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Pete Hegseth, në lidhje me vazhdimësinë e këtyre planeve të vendosjes së trupave dhe raketave.

Hendeku i aftësive dhe përgjigjja evropiane

Fabian Hoffmann, një studiues doktorant në Universitetin e Oslos i specializuar në raketa, vlerëson se SHBA-ja siguron rreth 90% të aftësive të raketave me rreze të gjatë veprimi të NATO-s. Ai thekson se aftësitë e goditjeve me rreze të gjatë veprimi janë “thelbësore në luftën moderne” dhe thekson se Ukraina ishte në një disavantazh të menjëhershëm në vitin e parë të konfliktit pikërisht për mungesë të armëve të tilla.

Të vetëdijshme për këtë dobësi, vendet evropiane në NATO kanë rënë dakord të rrisin shpenzimet e tyre të mbrojtjes, veçanërisht nën presionin e Trumpit. Disa vende evropiane posedojnë raketat e tyre me rreze të gjatë veprimi, por numri dhe rrezeve të tyre të veprimit janë të kufizuara. Raketat kruiz evropiane të lëshuara nga ajri, si Storm Shadow britanike, Scalp franceze dhe Taurus gjermane, kanë një rreze veprimi prej disa qindra kilometrash. Raketa franceze e lëshuar nga deti, Missile de Croisière Naval (MdCN), mund të udhëtojë më shumë se 1,000 km.

Për të adresuar këtë hendek, Franca, Gjermania, Italia, Polonia, Britania dhe Suedia po marrin pjesë në një program për të blerë raketa konvencionale me rreze të gjatë veprimi, të lëshuara nga toka, të njohura si Qasja Evropiane e Sulmit me Rreze të Gjatë Veprimi (ELSA). Si pjesë e këtij programi, Britania dhe Gjermania njoftuan në mes të majit se do të fillonin punën për zhvillimin e një rakete me një rreze veprimi mbi 2,000 km, duke sinjalizuar një angazhim të përbashkët për të forcuar kapacitetet mbrojtëse të Evropës.

/rtsh.al/