Suedia po largohet nga politika e saj tradicionale e rehabilitimit të kriminelëve, duke u orientuar drejt një qasjeje ndëshkuese të frymëzuar nga modeli amerikan i burgosjeve masive. Kjo tendencë po bëhet e qartë ndërsa vendi përgatitet të marrë me qira vende në burgjet estoneze për të përballuar rritjen e shpejtë të popullsisë së të burgosurve.

Masa për të transferuar deri në 600 të burgosur në burgjet e Estonisë është pjesë e një sërë politikash të qeverisë së qendrës së djathtë, e cila po përpiqet të luftojë dhunën e bandave dhe të adresojë mbipopullimin në burgjet ekzistuese. Javën e kaluar, departamenti i drejtësisë udhëzoi Kriminalvården (shërbimin suedez të burgjeve dhe të lirimit me kusht) të bënte “përgatitjet e nevojshme” për skemën estoneze, pas një marrëveshjeje të nënshkruar në qershor.

Rritja drastike e popullsisë në burgje

Një raport i fundit i Kriminalvården parashikon se popullsia e burgjeve në Suedi mund të rritet në mënyrë dramatike. Në skenarin më ekstrem, ajo mund të shkojë nga 7,800 të burgosur këtë vit në 41,000 deri në vitin 2034. Kjo rritje i atribuohet politikave më ndëshkuese të nxitura nga e djathta ekstreme, duke shënuar një ndryshim të dukshëm për një vend që për dekada të tëra krenohej me politikat e burgjeve të përqendruara në rehabilitim dhe riintegrim.

Shefi i stafit të shërbimit të burgjeve, Joakim Righammar, ka deklaruar se burgjet e Suedisë janë në një “situatë krize” mbipopullimi.

Ndryshime të rëndësishme në sistemin gjyqësor penal

Një nga ndryshimet më shqetësuese është rritja e numrit të fëmijëve që përballen me periudha të gjata burgimi. Në vitet e fundit, një ndryshim në qasje ka çuar në burgosjen e fëmijëve që në moshën 15 vjeç për 10 vjet ose më shumë. Qeveria, e mbështetur nga Demokratët e Suedisë të ekstremit të djathtë, po shqyrton tani një propozim për të ulur moshën e përgjegjësisë penale nga 15 në 14 vjeç për vepra të rënda penale, një masë që mbështetet edhe nga opozita socialdemokrate. Demokratët e Suedisë kanë kërkuar që mosha të ulet në 13 vjeç.

Për herë të parë, vitin e ardhshëm, qeveria planifikon gjithashtu të fusë burgje për të rinj, në vend të shtëpive aktuale të kujdesit të sigurt, ku dënimi maksimal është katër vjet.

Ministri i Drejtësisë, Gunnar Strömmer, e ka cilësuar marrëveshjen me Estoninë si “një hap të rëndësishëm për të çliruar shërbimin suedez të burgjeve dhe të provës” nga një “situatë e presionuar”. Ai theksoi rëndësinë e përgatitjeve të kujdesshme për sigurinë, sigurinë ligjore dhe bashkëpunimin me autoritetet estoneze.

Kritikët paralajmërojnë për pasojat

Megjithatë, ekspertët janë shprehur skeptikë për efektivitetin e këtyre masave. Emelí Lönnqvist, hulumtuese e politikave të krimit dhe burgjeve në Universitetin e Stokholmit, thekson se 600 qeli janë “një pikë uji në oqean” nëse synohet të arrihet numri i 40,000 të burgosurve. Ajo argumenton se Suedia po braktis besimin e saj në rehabilitim dhe po përqendrohet më shumë te ndëshkimi dhe “burgosja e njerëzve”, duke paralajmëruar se “po shohim burgosje masive siç kemi parë në SHBA dhe e dimë se nuk funksionon. E dimë që është e kundërta: do t’i përkeqësojë gjërat.”

Olle Jonasson, një pastor në Stokholm që punon me fëmijë në paraburgim, shpreh shqetësimin se politikanët janë shumë të përqendruar në ndëshkimin e të cenueshmëve në vend të rehabilitimit. Ai thekson se shumë prej fëmijëve që sheh nuk kanë “identitet kriminal”, por përdoren si “objekte njëpërdorimëshe” nga bandat, ndërsa ata që urdhërojnë dhunën shpëtojnë ndëshkimit duke u larguar jashtë vendit. “Nuk po them që ata duhet të lihen pa pasoja… Por ne duhet ta humbasim këtë ‘mendim ndëshkues’ në vend që t’i ndihmojmë ata të gjejnë një shans të ri,” tha Jonasson, duke shtuar se shoqëria “po shkel mbi hallkën më të dobët”.

Propozimi për të dërguar të burgosurit në Estoni, rreth 250 milje larg, duhet ende të miratohet nga parlamentet e të dy vendeve, por departamenti suedez i drejtësisë pret që marrëveshja të hyjë në fuqi deri në verën e vitit 2026. Megjithëse mohon se po shkon drejt burgosjes masive, duke përmendur punën për parandalimin, kritikat mbeten të forta për këtë ndryshim të rëndësishëm në filozofinë e drejtësisë penale suedeze. Theguardian

/rtsh.al/