Pas muajsh të tërë negociatash intensive, disa prej kompanive më të mëdha energjetike në botë – përfshirë Eni nga Italia, gjigantët amerikanë Chevron dhe GE Vernova, ONGC e Indisë, si dhe GeoPark e Kolumbisë – janë pranë nënshkrimit të kontratave përfundimtare në Venezuelë. Nënshkrimet pritet të formalizohen gjatë kësaj jave, duke shënuar një kthim të fuqishëm të lojtarëve privatë në tregun energjetik të vendit.

Këto marrëveshje tregtare po ecin në një binar të ndryshëm nga paktit mega-politik i njoftuar javën e kaluar mes Uashingtonit dhe Karakasit. Ato shërbejnë kryesisht për të përmbyllur tranzicionin gjashtëmujor drejt rregullave të ligjit të ri të hidrokarbureve, duke u ofruar kompanive të huaja liri më të madhe veprimi: menaxhim fushash me më pak kufizime, eksportim direkt të naftës bruto dhe mbledhje më të lehtë të fitimeve.

Pakt gjeopolitik SHBA–Venezuelë dhe përfshirja e diskutueshme e Alejandro Betancourt

Pakoja e re tregtare nuk duhet ngatërruar me marrëveshjen më të gjerë midis dy qeverive, e cila synon t’i sigurojë Shteteve të Bashkuara qasje në 17 fusha që përmbajnë afërsisht 65 miliardë fuçi rezerve të provuara – një shifër që tejkalon vetë rezervat e provuara të SHBA-së (46 miliardë fuçi).

Për Chevron, kjo përkthehet në një mundësi strategjike për të shtuar një bllok në Brezin e Orinoco-s dhe për të siguruar një zonë në Monagas veriore, thelbësore për prodhimin e holluesve për përpunimin e naftës së rëndë.

Në prapaskenë të këtyre zhvillimeve gjeopolitike po spikat roli i biznesmenit venezuelian Alejandro Betancourt, i cili ndërkohë përballet me hetime për pastrim parash në Zvicër dhe Spanjë. Si aksionar kryesor i North American Blue Energy Partners (NABEP) – kompanisë së dytë më të madhe të naftës në vend pas Chevron – Betancourt ka shërbyer si urë lidhëse me Uashingtonin. Sipas raportimeve, qeveria amerikane ka blerë 35% të aksioneve “pasive” në NABEP, duke siguruar të drejtën e përparësisë për të blerë 20% të naftës së prodhuar me kosto.

Dyshimet ligjore dhe mungesa e transparencës

Ky operacion i përmasave të mëdha ka ngritur pikëpyetje të forta mes juristëve dhe ekspertëve të industrisë, të cilët ngrenë shqetësime mbi ligjshmërinë e kontratave dhe bëjnë thirrje për transparencë maksimale. Procedurat e ndjekura kanë habitur analistët, pasi nuk pati asnjë tender publik dhe negociatat u mbajtën në fshehtësi deri në momentet e fundit, ndërkohë që Venezuela është ende në proces të ridizajnimit të kuadrit ligjor të hidrokarbureve.

Sipas Presidentes së përkohshme të Venezuelës, Delcy Rodriguez, marrëveshja 25-vjeçare pritet të gjenerojë rreth 100 miliardë dollarë investime dhe t’i sjellë shtetit venezuelian 209.3 miliardë dollarë në taksa dhe të drejta autoriale – duke lënë në praktikë rreth 19 dollarë për çdo fuçi të prodhuar, nëse parashikimet dalin të sakta në terren.

/rtsh.al/