Avokatja e njohur palestineze për të drejtat e njeriut Zaha Hassan dhe këshilltari i së drejtës ndërkombëtare Itay Epshtain kanë shprehur shqetësimin e madh për përshkallëzimin e tensioneve në Gazë, duke paralajmëruar për implikime të rënda ligjore dhe humanitare.

Të dy ekspertët theksuan planet e raportuara të Izraelit për të aneksuar përgjithmonë pjesë të Gazës, duke pohuar se veprime të tilla shkelin ligjin ndërkombëtar dhe minojnë perspektivat për paqe.

Epshtain,  ish-drejtor i Amnesty International Israel dhe tani një këshilltar politikash në Këshillin Norvegjez të Refugjatëve, diskutoi implikimet e një opinioni këshillimor të fundit nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (ICJ) mbi konfliktin izraelito-palestinez.

Ai sugjeroi se zhvillimet e fundit përfaqësojnë një pasojë paradoksale të gjetjeve të GJND-së, duke shpjeguar se “Izraeli po përpiqej të përvetësonte ose aneksonte në mënyrë të përhershme territorin e pushtuar palestinez…Ajo analizë u fokusua në Bregun Perëndimor, por ajo që po shohim të ndodhë në Gazë është po aq e ndaluar. “

Epshtain pretendoi se qëllimi i Izraelit për të “marrë përgjithmonë” tokën në Gaza ishte i qartë, duke përmendur prova se ai tashmë ka aneksuar rreth 56 kilometra katrorë në Gazën qendrore.

Ky përvetësim territorial, sipas Epshtain, do të kërkonte zhvendosjen e popullsive palestineze në enklava më të vogla, duke i privuar më tej ata nga nevojat dhe të drejtat thelbësore.

“Do të thoja gjithashtu se pyetja nëse Izraeli shpall aneksimin, pranon aneksimin, nuk është as këtu as atje”, theksoi ai.

Ai theksoi se qëndrimi i GJND-së është i paqartë për këtë çështje.

“Ju nuk keni nevojë të reklamoni faktin se keni fituar ose aneksuar territore përgjithmonë. Faktet flasin për veprimet tuaja të gabuara.”

Epshtain argumentoi se lëvizjet e Izraelit në Gazë demonstrojnë qartë “përhershmërinë e pranisë izraelite”, duke i përshkruar masat si përpjekje “për të nënshtruar palestinezët … dhe për t’i hequr të drejtën palestinezëve dhe të drejtat e tyre, jo vetëm si individë, por edhe si kolektiv”.

Diskutimi preku edhe rolin e fuqive ndërkombëtare dhe OKB-së në adresimin e këtyre shkeljeve.

Epshtain tha se komuniteti ndërkombëtar të mbajë përgjegjësitë e tij, pavarësisht nga ndryshimi i peizazheve politike.

“Këto obligime…vazhdojnë, dhe ju e dini, kjo është pritshmëria jonë…që ata do t’i përmbahen këtyre detyrimeve dhe do të ndërmarrin veprime adekuate,” tha ai.

“Izraeli nuk dëshiron të shohë të realizohet ndonjëherë zgjidhja me dy shtete”

Hassan, një bashkëpunëtore e lartë në Carnegie Endowment for International Peace dhe eksperte ligjore për të drejtat palestineze, u bëri jehonë shqetësimeve të Epshtain dhe përshkroi veprimet e fundit të Izraelit si pjesë e një strategjie më të gjerë për të eliminuar mundësinë e një shteti palestinez.

Hassan argumentoi se qëllimi i Izraelit në Gaza është ta heqë atë përgjithmonë si një temë për negociata, duke pohuar se “Izraeli nuk dëshiron të shohë që zgjidhja me dy shtete të realizohet ndonjëherë”.

Hassan vuri në dukje opinionin e GJND-së, i cili tha se sqaroi se Izraeli nuk ka “absolutisht asnjë sovranitet” mbi asnjë territor të pushtuar palestinez.

Sipas saj, ky kuadër ligjor ka nxitur interesim të ri nga shtetet e Gjirit Arab, veçanërisht në mbështetje të Iniciativës Arabe për Paqe.

Ajo iu referua samitit të fundit islamik arab në Riad, duke vënë në dukje se pjesëmarrësit nxorën një rezolutë të fortë duke i bërë thirrje Izraelit të tërhiqej nga tokat e pushtuara dhe vendosi një embargo armësh ndaj Izraelit, duke bërë presion për rritjen e ndihmës humanitare për palestinezët.

Intervista preku frikën në rritje se Izraeli mund të përpiqet të krijojë “flluska” të izoluara palestineze në Gaza, duke pasqyruar kushtet në Bregun Perëndimor.

Hassan paralajmëroi se plane të tilla, nëse realizohen, do të përbënin një rikolonizim të detyruar të Gazës, duke izoluar më tej palestinezët në ato që ajo i përshkroi si “enklava të ndara”.

Hassan shprehu shqetësim mbi implikimet e rizgjedhjes së fundit të Donald Trump, duke kujtuar diskutimet e kaluara që përfshinin dhëndrin e Trump, Jared Kushner, i cili më parë kishte pasur idenë e zhvillimit ekonomik në Gaza që mund të kërkonte zhvendosjen e popullsisë së saj.

“Ekziston patjetër një shqetësim se kjo mund të bëhet…një situatë e përhershme e okupimit izraelit, riokupimit të Gazës dhe zhvendosjes së palestinezëve,” tha ajo.

“Do të marrë reagimin e komunitetit ndërkombëtar për këtë çështje, sepse është padyshim diçka që është në tryezë”.

Duke reflektuar mbi rrugët e mundshme për paqen, Hassan vërejti se etja e Trump-it për të ndërmjetësuar një marrëveshje tjetër të profilit të lartë për Lindjen e Mesme, mund të ndjekë marrëveshjet e normalizimit midis Izraelit dhe Arabisë Saudite, transmeton Anadolu Agency.

“Kjo është një mundësi për Arabinë Saudite…dhe komunitetin ndërkombëtar që me të vërtetë të shtyjnë për një zgjidhje me dy shtete” tha ajo, duke kërkuar që çdo rezolutë e tillë të jetë e bazuar “në terma që janë në përputhje me ligjin ndërkombëtar dhe të drejtat e njeriut”.

/rtsh.al/