Samiti i madh i NATO-s në Uashington do të mbahet së shpejti, nga 9 deri më 11 korrik.

32 anëtarët e aleancës ushtarake të NATO-s do të takohen në Uashington javën e ardhshme për të projektuar një front të bashkuar në Ukrainë dhe luftën e saj kundër agresionit rus, por mund të ketë disa thyerje pas fasadës harmonike.

Presidenti bullgar Rumen Radev javën e kaluar refuzoi të drejtojë delegacionin e vendit të tij në samitin e NATO-s për shkak të mosmarrëveshjeve me qëndrimin e Bullgarisë në mbështetje të Ukrainës.

Kryeministri i Sllovakisë, Robert Fico, pretendoi muajin e kaluar se ai ishte shënjestër e një atentati për shkak se kundërshtimi i tij për armatosjen e Ukrainës devijonte nga rrjedha kryesore evropiane.

Hungaria ka vazhduar të mbajë lidhje të ngushta me Rusinë dhe t’i rezistojë presionit për të ndihmuar Ukrainën ekonomikisht ose ushtarakisht.

Kryeministri Viktor Orban i kërkoi Ukrainës të martën që të shqyrtojë një armëpushim për të përshpejtuar bisedimet e paqes. Më shumë çarje në aleancë mund të shfaqen të dielën me triumfin e mundshëm elektoral të partisë kryesore të ekstremit të djathtë në Francë. Partia, Tubimi Kombëtar, ka një histori simpatie pro-ruse dhe vitin e kaluar abstenoi në një votim për paktin e sigurisë së Francës me Ukrainën.

Sekretari i Përgjithshëm në largim i NATO-s, Jens Stoltenberg, pranoi ndarjen e opinioneve për Ukrainën në një konferencë shtypi me Orban në qershor, por shprehu optimizëm që aleanca të qëndrojë së bashku në solidaritet.

 “Ne jemi 32 aleatë dhe ndonjëherë ka mendime të ndryshme, por ne kemi dëshmuar vazhdimisht se jemi në gjendje t’i kapërcejmë dhe të gjejmë një rrugë të përbashkët përpara,” tha ai. Orban e ka siguruar NATO-n se Hungaria nuk do të kundërshtojë njoftimin e pritshëm javën e ardhshme të një misioni të ri në Gjermani për të koordinuar ndihmën për Ukrainën, si dhe një premtim financiar afatgjatë nga aleanca për të ofruar mbështetje ushtarake.

Por Orban e bëri të qartë gjithashtu se Hungaria nuk do të kontribuojë personel ose fonde për përpjekjet. Tani për tani, çdo mosmarrëveshje midis aleatëve të NATO-s në lidhje me Ukrainën duket të jetë çarje sipërfaqësore në veshjen e aleancës dhe jo në themelet e saj, sipas Sean Monaghan, një bashkëpunëtor vizitor në Mbretërinë e Bashkuar me Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare, një institut kërkimor në Uashington.

 “Fitimi i konsensusit përballë pozicioneve të ndryshme kombëtare për çështje kritike është punë normale për NATO-n dhe unë do të prisja që çdo çarje të rregullohej deri në kohën kur të arrijmë në Uashington javën e ardhshme,” tha ai. Synimi kryesor i samitit do të jetë ruajtja dhe shfaqja e unitetit, veçanërisht pasi aleanca shënon një përvjetor historik të 75-të, ndërkohë që lufta është ndezur në Evropë dhe anëtari i saj më i madh – Shtetet e Bashkuara – kalon në një zgjedhje presidenciale me shumë pasoja, tha Monaghan.

Publiku nuk ka gjasa të shohë llojin e mosmarrëveshjes që shoqëroi samitin e vitit të kaluar në Lituani, kur debati i hapur për të ardhmen e Ukrainës me aleancën shkaktoi zhgënjimin e presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy, tha ai.

 “Ne nuk do të shohim asnjë debat të minutës së fundit në publik këtë herë. Ne do të shohim një qëndrim të unifikuar për Ukrainën”, tha Monaghan.

Në prapaskenë, vende të tilla si Hungaria dhe Sllovakia mund të shkaktojnë probleme, por burimet më të mëdha të pengesave të mundshme do të jenë SHBA dhe Gjermania, tha Luke Coffey, një bashkëpunëtor i lartë në Institutin Hudson, një institut konservator.

“Hungaria dhe Sllovakia janë shumë të zëshme me retorikën e tyre, por pas dyerve të mbyllura, ata priren të jenë më bashkëpunues dhe pragmatikë. Nëse ne do të donim të bënim diçka me Ukrainën brenda NATO-s, dhe zëri i vetëm kundër saj ishte Hungaria, ka mënyra për ta bërë Hungarinë të afrohet”, tha ai.

 “Por nëse Berlini ose Uashingtoni janë kundër diçkaje, ato janë shumë të mëdha. Ata janë shumë të mëdhenj për t’u përpjekur të ndikojnë ose të bindin.” Uashingtoni dhe Berlini janë “të vendosur kundër” dhënies së një ftese për Ukrainën për t’u bashkuar me NATO-n, tha ai. Megjithatë, mbështetja për armatosjen e Ukrainës për të zmbrapsur pushtimin e Rusisë mbetet e fortë në NATO dhe nuk ka gjasa të ndryshojë në një afat të afërt.

“A ekziston ende vullneti politik për ta bërë këtë? Deri më tani, mendoj se përgjigja është po”, tha Coffey. Kjo vendosmëri pritet të vazhdojë edhe kur vende të ndryshme shkojnë drejt zgjedhjeve. Coffey vuri në dukje frikën e përhapur në vitin 2022 se zgjedhja e liderit të ekstremit të djathtë Giorgia Meloni si kryeministre e Italisë do të sillte katastrofë për Ukrainën nuk u realizua kurrë.

“Tani, Italia është një nga avokatët më të fortë për armatosjen e Ukrainës,” tha ai. Ngjitësi që mban të bashkuar aleancën e NATO-s përfundimisht shkon përtej ndryshimit të politikës së çdo vendi anëtar, tha Monaghan. “NATO është një aleancë e demokracive liberale,” tha ai. “Demokracitë kanë zgjedhje dhe pozicionet e aleatëve ndryshojnë, por nuk mendoj se ato ndryshojnë aq rrënjësisht për t’i kthyer të çarat në çarje masive. NATO është një aleancë që është ndërtuar mbi një komunitet vlerash të përbashkëta. Ka qenë gjithmonë dhe mendoj se do të vazhdojë edhe në të ardhmen.”

/rtsh.al/