Kryeministri populist i Sllovakisë, Robert Fico, ka ngritur dyshime mbi anëtarësimin e vendit të tij në NATO, duke sugjeruar se Sllovakia mund të jetë më mirë të jetë neutrale. Këto komente vijnë në një moment kritik, ndërsa ai dhe zyrtarë të tjerë përgatiten për një samit të NATO-s javën e ardhshme.

Fico i bëri këto deklarata përpara një takimi me udhëheqësit e partive politike dhe Presidentin Peter Pellegrini, ku pritej të diskutoheshin propozimet për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes për të përmbushur objektivat e reja të aleancës. Ai akuzoi udhëheqësit perëndimorë si “nxitës të luftës”, të cilët, sipas tij, po përfitojnë nga shitja e armëve në mbështetje të Ukrainës.

“Neutraliteti do të ishte shumë i dobishëm për Sllovakinë,” tha Fico, duke shtuar megjithatë se “për fat të keq, një vendim i tillë nuk është në duart e mia.” Edhe pse komentet e tij sugjeronin një tërheqje të mundshme nga NATO, ai refuzoi të komentojë më tej kur u pyet nga gazetarët.

Reagimet dhe qëndrimi i Sllovakisë ndaj NATO-s

Është e rëndësishme të theksohet se Kryeministri Fico nuk ka autoritetin e drejtpërdrejtë për të nxjerrë Sllovakinë nga aleanca. Një veprim i tillë do të kërkonte një referendum dhe miratim nga Parlamenti. Në reagim ndaj komenteve të tij, një spektër i gjerë politikanësh sllovakë, si nga qeveria ashtu edhe nga opozita, e hodhën poshtë idenë e neutralitetit.

Presidenti Pellegrini, së bashku me shumicën e politikanëve, ka theksuar se Sllovakia do të qëndrojë e bashkuar me aleatët e saj për çështjen e shpenzimeve të mbrojtjes në samit. Sllovakia, anëtare e NATO-s që nga viti 2004, aktualisht shpenzon 2% të PBB-së për mbrojtjen.

Samiti i NATO-s do të zhvillohet në Holandë më 24-25 qershor, ku pritet që aleatët të bien dakord për një objektiv të ri shpenzimesh mbrojtëse. Qëllimi është rritja e shpenzimeve bazë të mbrojtjes në 3.5% të PBB-së për tanke, avionë luftarakë, mbrojtje ajrore, raketa dhe punësimin e trupave shtesë, si dhe një 1.5% shtesë për infrastrukturën mbështetëse si rrugët, urat, portet dhe aeroportet.

Dallimet me qëndrimin evropian për Ukrainën

Pikëpamjet e Ficos mbi luftën e Rusisë kundër Ukrainës ndryshojnë ndjeshëm nga ato të shumicës së udhëheqësve të tjerë evropianë. Ai kundërshton çdo ndihmë ushtarake për Ukrainën, ka kritikuar ashpër sanksionet e BE-së ndaj Rusisë dhe është zotuar të bllokojë anëtarësimin e Ukrainës në NATO. Ndryshe nga shumë politikanë perëndimorë, Fico nuk e ka vizituar Kievin që nga fillimi i pushtimit të plotë rus më shumë se tre vjet më parë.

Qeveria e tij është përballur me protesta të zëshme brenda vendit, të cilat kundërshtojnë qëndrimin e saj pro-rus dhe politika të tjera të brendshme. Komentet e fundit të Kryeministrit Fico para samitit të NATO-s shënojnë një sfidë të hapur ndaj unitetit të aleancës dhe theksojnë ndarjet e thella brenda vetë Sllovakisë rreth politikës së jashtme. AP

/rtsh.al/