Nga salla e mbledhjeve në Pallatin Elysée te podiumi i Gjendjes së Kombit në Bruksel dhe tryezat vendimmarrëse në Romë, Evropa po përballet me të njëjtin realitet alarmues: kërcënimet hibride, sulmet kibernetike dhe fluturimet e paautorizuara të dronëve po testojnë mbrojtjen e kontinentit. Megjithatë, përpjekjet e reja politike dhe strategjike po zbulojnë hendekun e madh midis shpalljes së planeve dhe zbatimit të tyre në kohë reale.

Presidenti francez Emmanuel Macron mblodhi sot në Elysee të gjithë spektrin politik – përfshirë opozitën dhe kandidatët presidencialë të vitit 2027 – për të ndërtuar një front të përbashkët kombëtar. Frika se “askush nuk është imun”, e ilustruar nga incidentet e fundit me dronë mbi Leipzig, ka shtyrë Parisin të kërkojë mbrojtje urgjente për infrastrukturën kritike, industrinë teknologjike dhe objektet e mbrojtjes.

Plani i Brukselit

Në nivel evropian, Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, lançoi idenë e një Protokolli të Sigurisë Emergjente, të modeluar sipas konsultimeve të NATO-s, por të fokusuar në mjetet ekonomike dhe rregullatore që vetë NATO nuk i mbulon. Plani përfshin krijimin e një Këshilli Evropian të Sigurisë (me pjesëmarrjen e Mbretërisë së Bashkuar, Kanadasë, Norvegjisë dhe Ukrainës) dhe një fond të posaçëm për mbrojtjen ajrore e kibernetike.

“Evropa ka nevojë për manualin e saj kundër-hibrid,” deklaroi von der Leyen, duke pranuar se Brukselit i mungon një procedurë e shpejtë politike për të reaguar kur një incident nuk e kalon pragun zyrtar të luftës.

Ndërkohë, Parlamenti Evropian miratoi rekomandimet për “Mburojën e Demokracisë Evropiane”, duke identifikuar Rusinë si kërcënimin kryesor. Megjithatë, votimi ekspozoi përçarje të thella që tejkalojnë ndarjet tradicionale të shumicës.

Në Itali,  Vëllezërit e Italisë dhe Lidhja votuan kundër, ndërsa Forza Italia, Partia Demokratike dhe Veprimi votuan pro.

E majta baltike mbështeti tekstin, ndërsa e majta franceze dhe Lëvizja 5 Yjet u pozicionuan kundër.

“Strategjia e Re” e Italisë, kornizë programatike apo mburojë reale?

Nga ana e saj, Italia lançoi në maj Strategjinë e saj të Re Kombëtare të Mbrojtjes, duke e vendosur Komitetin Ndërministror për Sigurinë e Republikës (CISR) në qendër të menaxhimit të krizave nën drejtimin e Kryeministrit.

Pavarësisht retorikës që e paraqiti këtë reformë si një “mburojë të padepërtueshme”, dokumenti mbetet kryesisht programatik. Ekspertët vënë në dukje dy mangësi strukturore.

Mungesa e një qendre teknike 24/7, teksti përcakton hierarkinë politike, por nuk krijon një “dhomë kontrolli” të integruar për menaxhimin e përditshëm të të dhënave operative.

Mungesa e dekreteve zbatuese rrezikon të pezullojë për vite blerjen e teknologjive të përparuara anti-dronë, ndërsa ekziston rreziku i mbivendosjes së kompetencave mes CISR, Agjencisë së Sigurisë Kibernetike (ACN) dhe shërbimeve të inteligjencës (DIS, AISE, AISI).

SFIDA e vërtetë për Parisin, Brukselin dhe Romën nuk është hartimi i dokumenteve, por shpejtësia e reagimit: kur një dron shkel hapësirën ajrore apo ndërpritet një rrjet energjetik, vendimet duhet të merren brenda 10 minutave – dhe jo të pritet miratimi i dekreteve administrative.

/rtsh.al/