Një raport i publikuar nga grupi ndërkombëtar World Weather Attribution ka nxjerrë në pah rolin vendimtar të ndryshimeve klimatike në katastrofën e 26 gushtit në Nepal, pranë kufirit me Kinën, ku një rrëshqitje masive e akullit dhe shkëmbinjve shkaktoi përmbytje shkatërruese përgjatë luginës së lumit Trishuli.

Ngjarja tragjike mori mbi 1,300 jetë dhe la më shumë se 5,000 persona të zhdukur.

Sipas ekspertëve, fenomeni u shkaktua nga një “krizë e përbërë” e formuar nga ngrohja afatgjatë, shkrirja e akullnajave, shkrirja e përhershme e permafrost-it dhe paqëndrueshmëria gjeologjike. Edhe tërmeti i vitit 2015 mendohet se ka dobësuar strukturën e terrenit.

Raporti thekson se ngrohja globale ka zhvendosur kufirin e ngrirjes së përhershme rreth 100 metra më lart çdo dekadë, duke ekspozuar shkëmbinj që më parë mbaheshin të lidhur nga akulli. Kjo ka dobësuar faqet e maleve dhe ka shtuar rrezikun e shembjeve.

Në rajonin ku ndodhi katastrofa, akullnaja Langtang Lirung është tërhequr rreth gjysmë kilometri që nga vitet ’90, duke ekspozuar shkëmbinj të paqëndrueshëm.

Shkencëtarët paralajmërojnë se Himalajet, me mbi 63,000 akullnaja që ushqejnë dhjetë sisteme të mëdha lumenjsh aziatikë, janë jashtëzakonisht të ekspozuara ndaj ngrohjes. Studimet tregojnë se rreth 78% e sipërfaqes së akullnajave në lartësi mes 4,500 dhe 6,000 metrash është e rrezikuar nga shkrirja.

Përveç faktorëve gjeologjikë si tërmetet, ngrohja e shkaktuar nga aktiviteti njerëzor ka intensifikuar proceset që dobësojnë malet, duke i bërë komunitetet në luginat e ngushta gjithnjë e më të rrezikuara.

Raporti nënvizon se kjo katastrofë nuk ishte një fenomen i menjëhershëm i motit ekstrem, por pasojë e ndryshimeve afatgjata të klimës që po transformojnë stabilitetin e maleve dhe sigurinë e miliona njerëzve në rajon.

/rtsh.al/