Qeveria franceze po përballet me presion të madh për të forcuar sigurinë në muzetë e vendit, ndërsa policia vazhdon kërkimet për një grup hajdutësh që vodhën bizhuteri të çmuara nga Luvri, muzeu më i vizituar në botë, në vetëm shtatë minuta.

Vjedhja e kryer në mes të ditës ka ngritur shqetësime të mëdha për sigurinë e trashëgimisë kulturore të Francës.

Ministri i Drejtësisë, Gérald Darmanin, deklaroi për radion France Inter se “është e qartë se kemi dështuar, pasi disa persona arritën të parkojnë një vinç mobiliesh në mes të Parisit, të ngjiten me të për disa minuta për të grabitur bizhuteri të çmuara dhe t’i japin Francës një imazh të tmerrshëm.”

Ndërkohë, ministri i Brendshëm, Laurent Nuñez, ka urdhëruar prefektët në të gjithë Francën të rishikojnë menjëherë masat e sigurisë për çdo muze dhe vend kulturor, duke i forcuar ato nëse është e nevojshme.

Sipas një raporti të auditorit shtetëror, i cili pritet të publikohet muajin e ardhshëm dhe që mbulon periudhën 2019-2024, një e treta e dhomave të Luvrit nuk janë të pajisura me kamera sigurie.

Raporti, i cili u mor nga France Inter, kritikon vonesat “të konsiderueshme” dhe “të vazhdueshme” në përditësimin e pajisjeve të sigurisë së muzeut, duke vënë në dukje se vetëm një e katërta e një krahu të muzeut është e mbuluar nga mbikëqyrja me video.

Të dielën në mëngjes, një grup prej katër hajdutësh, të maskuar dhe të armatosur me mjete prerëse, por jo me armë zjarri, hynë në Luvër përmes një dritareje të jashtme në orët e para të hapjes për vizitorët.

Ata përdorën një kamion me një shkallë të zgjatur, të ngjashme me ato të përdorura për transport mobiliesh, për të hyrë në Galerinë Apollo, një sallë e zbukuruar që strehon koleksionin mbretëror dhe bizhuteritë e kurorës.

Hajdutët qëndruan brenda galerisë për vetëm katër minuta, duke hapur dy kuti ekspozimi dhe duke vjedhur tetë objekte të çmuara, përfshirë një diademë me safir, një gjerdan dhe një vath nga një grup që lidhet me mbretëreshat franceze të shekullit të 19-të, Marie-Amélie dhe Hortense, si dhe një gjerdan dhe vathë me smerald nga grupi i Perandoreshës Marie-Louise, gruaja e dytë e Napoleon Bonapartit.

Mes objekteve të vjedhura ishin edhe një karficë relikuare dhe një diademë e madhe me hark të Perandoreshës Eugénie, bashkëshortja e Napoleonit III.

Një kurorë perandorake me smerald dhe më shumë se 1,300 diamante, që i përkiste Eugénie-s, u gjet jashtë muzeut pasi u la pas nga hajdutët, sipas autoriteteve franceze.

Disa nga hajdutët ishin veshur me jelekë të verdhë reflektues, të ngjashëm me ata të ndërtuesve, për të mos rënë në sy gjatë operacionit.

Një ekip prej 60 hetuesish po punon mbi hipotezën se grabitja u planifikua dhe u krye nga një grup i organizuar kriminal. Ata po analizojnë pamjet e kamerave të sigurisë dhe po ekzaminojnë objektet e lëna pas nga hajdutët, përfshirë doreza, një radio komunikimi dhe një helmetë motoçiklete.

Prokurori raportoi se hajdutët kërcënuan rojet me mjete prerëse, por nuk përdorën dhunë fizike.

Ministrja e Kulturës, Rachida Dati, tha për CNews se hajdutët u përpoqën të digjnin vinçin e mobilieve, por dështuan, duke lënë pas prova të rëndësishme. “Gjetëm motoçikleta dhe ato kishin targa,” tha ajo, duke shtuar: “Dua të falënderoj rojet e sigurisë që parandaluan djegien e vinçit. Një nga kriminelët u përpoq ta ndizte, por ata e detyruan të ikte, çka na lejoi të mbledhim prova në vendngjarje.”

Dati theksoi se stafi i muzeut ndoqi procedurat e sigurisë dhe alarmet u aktivizuan kur kutitë e ekspozimit u hapën, por hajdutët tashmë ishin larguar.

Dati mbrojti përpjekjet për përmirësimin e sigurisë, duke përmendur një projekt renovimi dhjetëvjeçar të Luvrit me vlerë 700 milionë euro, i nisur këtë vit, i cili përfshin përmirësime të sigurisë dhe një galeri të dedikuar për Mona Lisën e Leonardo da Vinçit deri në vitin 2031.

E pyetur nga M6 nëse ndihej përgjegjëse si ministre e Kulturës, ajo iu përgjigj duke fajësuar paraardhësit e saj për “40 vjet braktisje” të çështjeve të sigurisë së veprave në Luvër.

Kreu i komitetit të çështjeve kulturore të parlamentit, Alexandre Portier nga partia e djathtë Les Républicains, kërkoi një hetim parlamentar për të nxjerrë mësime dhe për të nxitur “një reflektim të përgjithshëm për mbrojtjen e trashëgimisë sonë”.

Nga ana tjetër, e djathta ekstreme, përfshirë liderin e Rassemblement National, Jordan Bardella, e cilësoi vjedhjen si “një poshtërim” për Francën, duke pyetur: “Deri ku do të shkojë shpërbërja e shtetit?”

Presidenti Emmanuel Macron u zotua në rrjetet sociale se po bëhet gjithçka për të kapur autorët dhe për të rikuperuar thesaret e vjedhura, ndërsa Darmanin premtoi se hajdutët do të kapen.

Sindikatat ngritën shqetësime për mungesën e investimeve në staf dhe siguri në institucionet kulturore franceze.

Yvan Navarro, bashkësekretar i përgjithshëm i degës së kulturës të sindikatës CGT, tha për France Info: “Koleksionet nuk janë të sigurta, vizitorët nuk janë të sigurt dhe as stafi nuk është.”

Ai kritikoi shkurtimet e viteve të fundit që kanë çuar në mungesë të stafit të sigurisë për kulturën dhe trashëgiminë franceze.

Luvri mbeti i mbyllur të hënën, ndërsa hetimet vazhdojnë për të identifikuar dhe kapur autorët e kësaj grabitjeje të guximshme që ka tronditur Francën dhe ka vënë në pikëpyetje aftësinë e saj për të mbrojtur trashëgiminë kulturore.

/rtsh.al/