Eurointegrimi i Shqipërisë dhe sfidat e agjendës së barazisë janë rikthyer sërish në qendër të vëmendjes, në një debat të gjerë me figura të rëndësishme politike dhe akademike të vendeve nordike dhe rajonit.

Në intervistën e dhënë për emisionin “Tema e Ditës” me gazetarin Arber Hitaj, ajo nënvizon se momenti politik aktual është një mundësi e artë për vendet e Ballkanit Perëndimor, dhe Shqipërinë, ndërsa Suedia dhe socialdemokratët do të vazhdojnë të jenë mbështetës të palëkundur të procesit.

Gjatë vizitës së saj të parë në Shqipëri, deputetja suedeze dhe kryetarja e Komisionit për Politikë të Jashtme, Matilda Ernkrantz, u shpreh se Suedia dhe socialdemokratët mbështesin plotësisht zgjerimin e BE-së, duke theksuar se Shqipëria ka bërë progres të jashtëzakonshëm në hapjen e kapitujve negociues.

Krahas integrimit, Ernkrantz vlerëson rëndësinë e reformave, forcimit të institucioneve dhe luftës kundër korrupsionit, duke e parë këtë jo vetëm si një detyrim ndaj BE-së, por si një domosdoshmëri për jetën e përditshme të qytetarëve shqiptarë.

Arber Hitaj: A është hera juaj e parë në Shqipëri?

Matilda Ernkrantz: Po, është hera ime e parë në Shqipëri, por jo e fundit.

Arber Hitaj: Dua të kaloj menjëherë te tema kryesore. Çfarë mendoni për integrimin e Shqipërisë dhe të rajonit?

Matilda Ernkrantz: Unë do të doja të filloja duke thënë se Suedia dhe Socialdemokratët, ne mbështesim plotësisht zgjerimin e BE-së dhe besojmë se vendet si Shqipëria dhe vendet e Ballkanit Perëndimor i përkasin familjes së BE-së.

Besoj se, siç e di çdo njeri, për shkak të situatës serioze gjeopolitike, BE-ja ka gjithçka për të fituar nga zgjerimi sepse e bën BE-në më të qëndrueshme, më të sigurt dhe një stabilitet të ri. Pra, BE-ja ka gjithçka për të fituar nga zgjerimi dhe Shqipëria dhe Ballkani Perëndimor gjithashtu.

Mendoj se ka një moment të ri politik kur vjen puna te zgjerimi nga ana e BE-së dhe shpresoj vërtet që vendet e Ballkanit Perëndimor si Shqipëria po bëjnë më të mirën për të shfrytëzuar këtë moment. Dhe Suedia dhe Socialdemokratët do të vazhdojnë t’ju mbështesin.

Arber Hitaj: Dhe një pyetje tjetër në lidhje me performancën që ka bërë Shqipëria drejt integrimit në Bashkimin Europian. Jam i sigurt që keni ndjekur raportin e progresit europian. Çfarë mendoni për këtë?

Matilda Ernkrantz: Shqipëria ka bërë përparim të mrekullueshëm duke hapur katër kapituj vetëm vitin e kaluar dhe, në fakt, tani hapët kapitullin e pestë dhe të fundit për bujqësinë dhe politikën e kohezionit. Pra, vazhdoni këtë rrugë dhe qëndroni te procesi me bazë meritën sepse është e mirë për Shqipërinë dhe për popullin shqiptar, por gjithashtu është e mirë për BE-në sepse nëse detyrat bëhen këtu në Shqipëri, natyrisht që BE-ja duhet të bëjë detyrat e veta gjithashtu.

Arber Hitaj: Sa i përket integrimit, a mendoni se ai do të bazohet në meritë apo në grup? Ka diskutime në Komisionin Europian për këtë.

Matilda Ernkrantz: Është e vështirë të thuhet, por unë mendoj se duhet të qëndroni te procesi me bazë meritën sepse është diçka që, nuk e bëni vetëm për BE-në sepse BE-ja ju kërkon. E bëni sepse është e mirë për njerëzit, si forcimi i institucioneve demokratike, lufta kundër korrupsionit, lufta kundër krimit të organizuar, ndërtimi i një shoqërie më të drejtë. Të gjitha këto janë diçka që është e mirë për jetën e përditshme të njerëzve këtu në Shqipëri dhe mund ta shihni në raportin e progresit për Shqipërinë që Shqipëria po bën përparim kur vjen puna te lufta kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.

Pra po, qëndroni tek kjo pjesë. Mendoj se kjo është mënyra më e lehtë për të bërë mirë për njerëzit në Shqipëri, por gjithashtu duhet të mbani mend se vendimmarrja në BE bazohet kryesisht tek besimi dhe vullneti politik dhe kjo ka përparësi dhe disavantazhe, por duhet ta dini këtë. Pra, duhet të bëni detyrat tuaja. BE-ja duhet të bëjë detyrat e veta duke qenë një partner më i besueshëm, por në fund duhet të keni miq brenda familjes së BE-së. Suedia është mik për Shqipërinë dhe Ballkanin Perëndimor si Ukrainën dhe Moldavinë, por ju duhet të keni miq brenda familjes së BE-së për të arritur të hyni në BE.

Arber Hitaj: Keni thënë më parë se ka një moment shumë të mirë politik, duke folur gjeopolitikisht, por a mendoni se nëse ky moment nuk zgjat më shumë se një apo dy vite, perspektiva europiane e Shqipërisë dhe e vendeve të tjera të rajonit do të zbehet apo duhet të vazhdojmë këtë rrugë?

Matilda Ernkrantz: Gjithashtu është e vështirë për mua të them. Mund të them vetëm nga pikëpamja ime se mendoj se është e mirë që ka një vullnet politik tjetër kur vjen puna te zgjerimi nga ana e BE-së. Mendoj se është e mirë për vendet e Ballkanit Perëndimor si Shqipëria, prandaj shpresoj që do të qëndrojë, por duke thënë këtë, të gjithë duhet të bëjnë punën e tyre dhe të marrin përgjegjësinë për reformat që duhet të bëjnë për të qëndruar te procesi i bazuar në reforma. Por çdo problem nuk do të zgjidhet vetëm duke u bërë anëtar i BE-së. Pra, po, qëndroni të fokusuar tek ajo që njerëzit kanë nevojë në jetën e tyre të përditshme. Kjo do të krijojë besim brenda shoqërisë në Shqipëri, por gjithashtu shpresoj se edhe besim ndaj rrugës europiane.

Arber Hitaj: Dhe a mendoni se Komisioni Europian, Bashkimi Europian duhet të japë më shumë mekanizma ose thjesht një mekanizëm për të mbajtur vendet, por të flasim për Shqipërinë, në rrugën e duhur në mënyrë që të mos ketë zhgënjime nëse ky moment shkon larg?

Matilda Ernkrantz: Mendoj se BE-ja duhet të qëndrojë te premtimet e veta dhe kjo ka qenë shpesh një problem drejt vendeve të Ballkanit Perëndimor, kështu që kjo është mësimi për BE-në, mendoj, duhet të jetë më e mirë për të qëndruar dhe për të ecur me premtimet e veta. Pastaj mendoj se nuk kemi nevojë për metodologji të re apo mekanizma të rinj. Mendoj se kemi gjithçka në vend, le të shpresojmë që nuk do të kemi një metodologji të re. Jo, jo, mendoj vetëm, po, të bëjmë punën. Kjo është pikëpamja ime.

Arber Hitaj: Dhe a mendoni se Shqipëria dhe vendet e tjera duhet të jenë pjesë e BE-së sepse nëse shikoni hartën, duket paksa si një ishull brenda BE-së?

Matilda Ernkrantz: Po, siç thashë edhe më parë, Suedia dhe Partia Socialdemokrate kemi mbështetur Shqipërinë dhe Ballkanin Perëndimor për shumë vite. Ne besojmë vërtet se është e mirë për BE-në të zgjasë me vendet e Ballkanit Perëndimor si Ukraina dhe Moldova sepse BE-ja do të jetë më e sigurt dhe më e qëndrueshme nëse ka më shumë vende brenda Evropës që janë pjesë e BE-së. Do të isha shumë e kënaqur nëse Norvegjia dhe Britania e Madhe të hynin përsëri në BE ose një vend i ri si Norvegjia brenda BE-së. Por nuk vendos unë për këtë. Varet nga vendet e tyre. Por mendoj se Evropa, jemi në kohë shumë të rrezikshme politikisht dhe duhet të punojmë së bashku dhe të kemi njëfarë kohezioni. Prandaj them se ka vullnet politik për zgjerim tani dhe duhet të shfrytëzohet momenti. Siç thashë, Suedia dhe Socialdemokratët mbështesin procesin e zgjerimit. Të gjithë duhet të bëjnë punën e tyre dhe të jenë të sinqertë në ndjekjen dhe realizimin e reformave të tyre. Por ka reforma të mira, sigurisht, për njerëzit në përgjithësi, lufta kundër korrupsionit, punë kundër krimit të organizuar, ndërtimi i barazisë gjinore dhe një shoqëri më e drejtë. Kjo është diçka që unë besoj se është e mirë për njerëzit, edhe nëse nuk e bëni për BE-në, e bëni për veten tuaj. Dhe pastaj, në këtë proces, BE-ja mund të jetë një partner mbështetës dhe mund të jetë pak më e parashikueshme dhe të qëndrojë te premtimet. Por në fund, BE-ja dhe Evropa do të fitojnë më shumë mbështetje.

/rtsh.al/