Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka shprehur dëshirën për t’u takuar “sa më shpejt të jetë e mundur” me Presidentin amerikan Donald Trump, ndoshta gjatë Ditës së Falënderimeve.

Sipas shefit të stafit të tij, Andriy Yermak, takimi do të kishte rëndësi simbolike dhe synon finalizimin e një marrëveshjeje të përbashkët SHBA–Ukrainë mbi kushtet për t’i dhënë fund luftës. Yermak theksoi se çështja më e ndjeshme që duhet negociuar drejtpërdrejt me Trumpin është ajo e lëshimeve territoriale.

Garancitë e sigurisë – një hap historik

Yermak vlerësoi se garancitë e sigurisë që po ofrohen nga SHBA dhe aleatët evropianë janë “ligjërisht të detyrueshme” dhe përbëjnë një vendim historik. Ai tha se Ukraina nuk ka pasur kurrë më parë garanci të tilla dhe se pala amerikane ka reaguar pozitivisht ndaj idesë për t’i përfshirë në një traktat formal. Megjithatë, ai nënvizoi se Ukraina nuk heq dorë nga angazhimi kushtetues për t’u afruar me NATO-n, edhe pse aktualisht nuk është pjesë e saj.

Shtëpia e Bardhë: “Përparim mbresëlënës”

Zëdhënësja e presidentit amerikan, Caroline Levitt, deklaroi se javën e kaluar SHBA ka bërë “përparim të jashtëzakonshëm” duke sjellë si Ukrainën ashtu edhe Rusinë në tryezën e negociatave. Ajo pranoi se mbeten disa detaje të ndjeshme për t’u zgjidhur, por i cilësoi si të kapërcyeshme. Sipas saj, bisedimet e mëtejshme mes palëve janë të domosdoshme për të arritur një marrëveshje të plotë paqeje.

Reagimi i Moskës – rezervë, por derë e hapur

Ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov konfirmoi se Kremlini ka marrë planin e propozuar nga administrata Trump “përmes kanaleve jozyrtare”. Ai sqaroi se përmbajtja që po shqyrtohet nuk përputhet me atë që publikohet në mediat perëndimore dhe se disa pika kërkojnë sqarim. Megjithatë, Moska e lë derën hapur për diskutim, duke shprehur gatishmëri për ta shqyrtuar seriozisht propozimin. Lavrov kritikoi disa liderë evropianë, si presidentin francez, që e refuzojnë iniciativën, duke paralajmëruar se kjo e vështirëson diplomacinë e vërtetë.

Kontaktet sekrete në Abu Dhabi

Përtej deklaratave publike, pesha e vërtetë e procesit bie mbi kontaktet sekrete. Zyrtarë amerikanë dhe rusë po takohen në Abu Dhabi, në një terren neutral, për të mbyllur boshllëqet e mbetura. Sekretari i Ushtrisë Amerikane, Dan Driscoll, dhe një delegacion rus janë përfshirë në këto bisedime, të cilat përshkruhen si “veçanërisht të ndjeshme”. Nënkoloneli Jeff Tolbert tha se diskutimet “po përparojnë mirë” dhe se pala amerikane mbetet optimiste për një marrëveshje.

Çështjet që mbeten për diskutim janë:

Edhe pse negociatat kanë sjellë një plan prej 19 pikash, disa çështje mbeten të pazgjidhura:

-Finalizimi i garancive të sigurisë për Ukrainën, ku SHBA dhe Evropa kanë dy qasje të ndryshme.

-Lëshime territoriale ose ngrirja e vijave të betejës.

-Roli i organizatave ndërkombëtare në monitorimin e marrëveshjes.

-Afati kohor për tërheqjen e forcave ruse ose pezullimin e sulmeve.

-Koordinimi midis SHBA-së dhe Evropës, për shkak të dallimeve të konsiderueshme.

/rtsh.al/