Presidenti i Shteteve Bashkuara, Donald Trump, ka njoftuar se po mbledh Dhomën e Situatave (Situation Room) në Shtëpinë e Bardhë për të marrë atë që ai e konsideroi si “një vendim përfundimtar” lidhur me krizën ushtarake dhe gjeopolitike me Iranin. Ndërsa Trump ka shpallur fitoren diplomatike duke pretenduar dorëzimin e Teheranit, pala iraniane i ka cilësuar deklaratat e tij si të pasakta dhe kontradiktore, duke sinjalizuar se një marrëveshje e qëndrueshme është ende larg.

Deklaratat e Trump dhe kushtet e Uashingtonit

Përmes një mesazhi në platformën e tij Truth Social, Presidenti Trump shfaqi një qëndrim triumfalist, duke vendosur kushte të rrepta të cilat, sipas tij, Irani duhet t’i pranojë pa kushte.

Fokusi i kreut të Shtëpisë e Bardhë mbetet çarmatimi bërthamor i Teheranit dhe zhbllokimi i rrugëve strategjike detare:

“Irani duhet të pranojë se nuk do të ketë kurrë një armë bërthamore apo një bombë. Ngushtica e Hormuzit duhet të hapet menjëherë, për trafik detar të pakufizuar në të dyja drejtimet.”

Trump shtoi se SHBA do të marrë përsipër nxjerrjen dhe shkatërrimin e materialit bërthamor të varrosur thellë nën tokë, në koordinim me Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (AEAK). Ai njoftoi gjithashtu heqjen e bllokadës së jashtëzakonshme detare amerikane, duke u thënë anijeve të bllokuara në rajon se “mund të fillojnë procesin e kthimit në shtëpi”.

Skepticizmi i Iranit dhe akuza për gënjeshtra

Nga ana tjetër, reagimi i Teheranit ka qenë i menjëhershëm dhe i prerë. Mediat shtetërore dhe agjencitë e lidhura me Gardën Revolucionare kanë përgënjeshtruar pretendimet e presidentit amerikan, duke sqaruar se postimet e tij nuk pasqyrojnë draft-marrëveshjen reale që ndodhet mbi tryezë.

Sipas burimeve të brendshme, të cituara nga agjencia Fars, deklaratat e Trump janë parë si një përpjekje për të projektuar një fitore të paqenë:

“Pretendimet e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, për një marrëveshje të mundshme me Iranin janë ‘një përzierje e së vërtetës dhe gënjeshtrës’ dhe nuk pasqyrojnë draft-marrëveshjen që po shqyrtohet aktualisht në Teheran.”

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, ka deklaruar në një bisedë me homologun e tij omanian se çdo marrëveshje varet nga ndërprerja e kërkesave “të tepërta” dhe qëndrimeve “kontradiktore” të Uashingtonit. Ndërsa zëdhënësi i Komitetit të Sigurisë Kombëtare në Parlamentin iranian, Ebrahim Rezaei, ironizoi deklaratat e Trump, duke kujtuar se Marina e Gardës Revolucionare mban kontrollin ndërkombëtar të Ngushticës së Hormuzit dhe se SHBA “mposhtet dhe kthehet prapa” sa herë tenton të ndërhyjë ushtarakisht.

Vance: Përparim për armëpushimin, por teksti po negociohet

Në Uashington, Zyra e Zëvendëspresidentit ka mbajtur një ton më të moderuar dhe diplomatik. J.D. Vance konfirmoi se skuadrat negociatore kanë bërë përparim drejt zgjatjes së armëpushimit për 60 ditë, por pranoi se drafti nuk është gati për firmë.

Vance u tregua i kujdesshëm lidhur me afatet e nënshkrimit të memorandumit:

“Kemi bërë shumë përparim në këtë drejtim. Është e vështirë të thuhet saktësisht se kur, ose nëse, presidenti do ta nënshkruajë memorandumin. Nuk mund të garantoj se do ta arrijmë atje, por siç qëndrojnë gjërat, jam mjaft i sigurt.”

Kjo marrëveshje e mundshme, nëse arrihet, synon të zgjasë armëpushimin e nisur në prill dhe të hapë rrugën për bisedime më të thella mbi programin bërthamor. Konflikti, i cili shpërtheu me sulme të ndërsjella më 28 shkurt, ka hyrë në një fazë kritike ku Pakistani po shërben si ndërmjetës kryesor, duke koordinuar takime të nivelit të lartë mes Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio, dhe zyrtarëve rajonalë për të gjetur një gjuhë të përbashkët midis kërkesave të Iranit për heqjen e sanksioneve dhe insistimit të SHBA-së për çmontimin bërthamor.

/rtsh.al/