Administrata e Presidentit Donald Trump po përgatitet të nisë një fushatë të re dhe më agresive financiare kundër Iranit, të cilën e ka emërtuar si një “Ditë-D ekonomike”. Qëllimi i kësaj iniciative është izolimi i plotë i Teheranit, duke e detyruar udhëheqjen e tij të pranojë kërkesat e SHBA-së për mbylljen e programit bërthamor dhe rihapjen e plotë të Ngushticës së Hormuzit për lundrimin e librit të anijeve tregtare.

Pavarësisht masave shtrënguese që zgjasin prej gati pesë dekadash, SHBA synon të zbatojë të ashtuquajturat “sanksione dytësore” ndaj çdo shteti apo kompanie të tretë që vazhdon të mbajë marrëdhënie ekonomike me Teheranin.

Udhët e reja të “operacionit ekonomik Fury”

Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Bessent, në një deklaratë për mediat vendosi theksin te pasojat që do të kenë partnerët tregtarë të Iranit nëse nuk ndërpresin marrëdhëniet me këtë vend.

“Nëse këmbëngulni të bëni biznes me ta, atëherë Thesari i SHBA-së dhe qeveria amerikane do të përdorin të gjithë fuqinë dhe forcën e tyre kundër jush. Është koha që aleatët tanë dhe pjesa tjetër e botës të marrin një vendim,” u shpreh Bessent.

Në shënjestër të këtij presioni diplomato-financiar pritet të jenë konsumatorët kryesorë të naftës iraniane, përfshirë Kinën dhe Indinë, por edhe vende të tjera që shërbejnë si ura tranziti. Një ndikim të dukshëm ka dhënë edhe vendimi i fundit i Emirateve të Bashkuara Arabe për të pezulluar tregtinë me Teheranin, duke zvogëluar mundësitë e rieksportit.

Sipas Richard Goldberg, ekspert në Fondacionin për Mbrojtjen e Demokracive në Uashington, kombinimi i sulmeve në objektet bërthamore, bllokadës detare dhe izolimit tregtar e vendos rajonin në një situatë të panjohur.

“Mendoj se po vëzhgojmë një strategji që ka të bëjë shumë me ndryshimin rrënjësor të së ardhmes së botës. I paralajmëroj të gjithëve të kemi përulësinë për të pranuar se jemi në ujëra të panjohura,” theksoi Goldberg.

Skepticizmi dhe përgjigja e Teheranit

Nga ana tjetër, diplomatët iranianë dhe analistët ndërkombëtarë vlerësojnë se përshkallëzimi i sanksioneve financiare dhe ushtarake nuk do të sjellë lëshime nga ana e Teheranit. Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmail Baghaei, reagoi ndaj kësaj politike duke theksuar se Irani ka krijuar imunitet ndaj masave të tilla.

“Irani ka demonstruar gjatë dekadave se nuk do të mbytet nga këto refrene të shteruara. Rreziku i vërtetë është që politikanët amerikanë do të mbytin shanset e tyre të mbetura për një dalje më pak poshtëruese nga një krizë që e kanë shkaktuar vetë,” deklaroi Baghaei.

Edhe Ali Vaez, drejtor për Iranin në Grupin Ndërkombëtar të Krizave, nënvizon se mungesa e diplomacisë dhe e besimit reciprok po e bën këtë strategji me efikasitet të ulët.

“Pika e verbër e administratës është fakti se e vetmja gjë që regjimi iranian e sheh si më të rrezikshme sesa vuajtja nga sanksionet është dorëzimi ndaj kushteve të SHBA-së. Presioni pa një derë të hapur është një ushtrim i kotë,” përfundoi Vaez.

/rtsh.al/