Viti 2024 është viti më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë, ka zbuluar programi hapësinor i Bashkimit Evropian. Kjo vjen një javë përpara takimit të diplomatëve në samitin e klimës Cop29 dhe një ditë pasi shumica e votuesve në SHBA, ndotësi më i madh historik i gazit që ngroh planetin, zgjodhi ta bënte Donald Trumpin president. Trump e ka përshkruar ndryshimin e klimës si një “mashtrim” dhe ka premtuar të tërheqë politikat për ekonomi të gjelbër.

Raporti zbuloi se viti 2024 ka të ngjarë të jetë viti i parë më shumë se 1.5C, më i nxehtë se përpara Revolucionit Industrial, një nivel ngrohjeje që ka alarmuar shkencëtarët.

“Kjo shënon një moment historik të ri në të dhënat globale të temperaturës dhe duhet të shërbejë si një katalizator për të rritur ambiciet për konferencën e ardhshme të ndryshimeve klimatike,” tha Dr Samantha Burgess, zëvendës drejtore e Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike Copernicus. Shkencëtarët zbuluan se temperaturat globale për 12 muajt e fundit ishin 1.62C më të larta se mesatarja e viteve 1850-1900, kur njerëzimi filloi të digjte vëllime të mëdha qymyri, nafte dhe gazi.

Në buletinin e tyre mujor të klimës, ata thanë se tetori 2024 ishte tetori i dytë më i ngrohtë në rekord, pas tetorit 2023, me temperatura 1.65C më të larta se nivelet paraindustriale.

Udhëheqësit botërorë premtuan të ndalojnë ngrohjen e planetit me 1,5 gradë Celsius deri në fund të shekullit, por janë në rrugën e duhur për ta ngrohur atë afërsisht dyfish.

Shkencëtarët thonë se një vit i vetëm mbi pragun nuk do të thotë se ata e kanë humbur objektivin, pasi rritja e temperaturës matet me dekada dhe jo me vite, por paralajmërojnë se do të çojë më shumë njerëz dhe ekosisteme në prag të mbijetesës.

“Qytetërimit tonë nuk i është dashur kurrë të përballet me një klimë kaq të ngrohtë sa ajo aktuale”, tha Carlo Buontempo, drejtori i Copernicus.

“Kjo, në mënyrë të pashmangshme e shtyn aftësinë tonë për t’iu përgjigjur ngjarjeve ekstreme dhe për t’u përshtatur me një botë më të ngrohtë, në kufirin absolut”, shtoi ai.

Gjetjet e Copernicus bazohen në miliarda matje të motit nga satelitët dhe stacionet e motit. Analizat e temperaturës në grupin e të dhënave ERA5 në të cilën mbështetet buletini ndryshojnë pak nga grupet e tjera të të dhënave të përdorura nga shkencëtarët e klimës në SHBA dhe Japoni. Shkencëtarët zbuluan gjithashtu se akulli i detit Arktik kishte arritur nivelin e tij të katërt më të ulët mujor për tetorin, me 19% nën mesataren, ndërsa shtrirja e akullit të detit Antarktik arriti në nivelin e dytë më të ulët për tetorin, me 8% nën mesataren.

Ata vunë në dukje shirat më të dendur se normalisht që goditën pjesë të mëdha të Evropës, përfshirë Spanjën, ku përmbytjet vranë më shumë se 200 njerëz.

Javën e kaluar, Organizata Botërore Meteorologjike (WMO) zbuloi se përqendrimi i ndotësve që ngrohin planetin e që bllokojnë atmosferën kishte arritur nivele rekord në vitin 2023. Ajo zbuloi se dioksidi i karbonit po akumulohej më shpejt se në çdo kohë në historinë njerëzore, me përqendrime që ishin rritur me më shumë se 10% në vetëm dy dekada, duke ngrohur planetin dhe duke e bërë motin ekstrem më të dhunshëm.

“Zgjidhja më efektive për të adresuar sfidat klimatike është një angazhim global për emetimet,” tha Buontempo./ The Guardian

/rtsh.al/