“A mendoni se mund t’i besoni Putinit?” pyet me një buzëqeshje të hidhur gjenerali gjerman, Ralf Hammerstein.

Është një pyetje retorike, së cilës pjesa më e madhe e Evropës do të jepte të njëjtën përgjigje – jo.

Ndërsa administrata Trump vazhdon të punojë për një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë – një marrëveshje që mund të jetë më e favorshme për Moskën sesa për Kievin – evropianët, për herë të parë në dekada, po fokusohen në fuqinë e tyre ushtarake.

Askund ky ndryshim nuk është aq i dukshëm sa në Gjermani. Forcat e saj të armatosura, të njohura si Bundeswehr, kanë qenë viktimë e viteve të mungesës së investimeve – por kjo do të ndryshojë.

Kancelari i pritshëm Friedrich Merz ka vendosur se tani është momenti që Gjermania të investojë në ushtrinë e saj, në nivele që nuk janë parë që nga Lufta e Ftohtë.

Gjermania sapo ka kaluar një reformë të madhe për frenimin e saj të borxhit kushtetues, duke zhbllokuar miliarda euro financime. Një model i ndarë me CNN parashikon se gjatë një periudhe 10-vjeçare, me Gjermaninë që shpenzon 3.5% të PBB-së, investimi mund të arrijë në 600 miliardë euro (652 miliardë dollarë).

CNN ishte në Bundeswehr, në një vend të pazbuluar në Gjermaninë qendrore, ndërsa pesë aleatë të NATO-s morën pjesë në ushtrime stërvitore. Simulimi ishte një sulm nga një “kundërshtar i huaj” ndaj një anëtari tjetër të aleancës.

Duke folur në selinë e improvizuar për simulimin, Hammerstein i tha CNN: “Gjermania është një komb i aftë në Evropë dhe duhet të jetë një partner për kombet e tjera. Ne jemi një partner i përgjegjshëm në Evropë dhe një komb i madh. Ne (duhet) të rritemi dhe do ta bëjmë këtë.”

Pushtimi në shkallë të plotë i Ukrainës në shkurt 2022 ishte një moment sizmik për kontinentin. Lufta ishte kthyer dhe detentimi që kishte ekzistuar që nga rënia e Perdes së Hekurt kishte marrë fund.

Në Berlin, ajo filloi periudhën e njohur në gjermanisht si “Zeitenwende” – ose “ pika e kthesës”. Në fakt, ishte fillimi i përpjekjeve për të rritur edhe një herë shpenzimet ushtarake.

Olaf Scholz, kancelari tashmë në largim, tha se vendi kishte nevojë për një politikë të re të mbrojtjes dhe sigurisë – dhe se Bundeswehr-i kishte nevojë për vëmendje të veçantë.

Ai krijoi një fond të vetëm 100 miliardë euro për “investime gjithëpërfshirëse” në Bundeswehr. Për ta bërë këtë, Scholz-it iu desh të ndryshonte Ligjin Bazë – në thelb, kushtetutën e vendit.

Edhe pse ai fond u mirëprit, zbatimi i politikës ka qenë i dobët, dhe grindjet e qeverisë dhe luftimet e brendshme në fund çuan në humbjen e postit të Scholz. Merz tani po kërkon të plotësojë “Zeitenwende”.

Sudha David-Wilp, një bashkëpunëtor i lartë në Fondin Gjerman Marshall të Shteteve të Bashkuara, një grup studimi, i tha CNN se “Merz dhe koalicioni (i tij) duhet ta përshpejtojnë këtë… Tani ka shumë konkurrencë nga fuqitë e mëdha dhe fuqia e fortë është monedha e politikës ndërkombëtare.”

Ndërsa sulmi i simuluar po shpalosej, në Berlin Merz po përshkruante vizionin e tij të ri për forcat e armatosura. “Ne kemi besuar në një siguri mashtruese në shoqërinë tonë për të paktën një dekadë, ndoshta shumë më tepër… Ky është tani ndryshimi i paradigmës në politikën e mbrojtjes që qëndron përpara nesh.”

Që nga mesi i epokës së Luftës së Ftohtë, shpenzimet ushtarake të Gjermanisë si përqindje e PBB-së kanë rënë në mënyrë dramatike. Duke arritur kulmin në 4.9% në 1963, ai ra në nivelin më të ulët historik në vitin 2005 prej vetëm 1.1%.

Vetëm në vitin 2024 Gjermania përmbushi pragun e NATO-s prej 2% për shpenzimet për mbrojtjen – duke shënuar herën e parë në më shumë se 30 vjet.

Hammerstein pranon se “çdo ushtri në botë, në histori dhe gjithashtu në të ardhmen, gjithmonë do të pretendojë se nuk ka mjaft”. Por ai e barazon situatën aktuale të Gjermanisë si një mbështetje në “dividendin e paqes” nga vitet 1990 që “ishte një rënie për të gjitha ushtritë në botë, veçanërisht në Evropë”.

Ai mendon se Gjermania tani është në rrugën e duhur. Vitin e kaluar, për herë të parë, (ne) ishim në gjendje të shpenzonim kriteret e NATO-s prej 2% të PBB-së dhe do të shpenzojmë gjithashtu para, si 100 miliardë euro që bëmë në 2022, dhe kjo do të vazhdojë, dhe kancelari i ri është absolutisht e përkushtuar për këtë.

Merz mund të jetë i përkushtuar për të forcuar fuqinë e parashikuar ushtarake të Gjermanisë dhe për ta vendosur mbrojtjen e saj në një bazë më të sigurt, por një raport nga Komisionerja Parlamentare për Forcat e Armatosura, Eva Högl, sugjeroi se puna që duhej bërë ishte e rëndësishme.

I publikuar javën e kaluar, raporti nënvizonte se Bundeswehr-i nuk i përmbushi objektivat e rekrutimit, kishte një forcë luftarake të plakur, me kazerma dhe infrastrukturë bazë që mungonte. Duke iu drejtuar gazetarëve në fillimin e tij, ajo tha, “Bundeswehr ka ende shumë pak nga gjithçka”.

Në vitin 2018, Gjermania u angazhua për të rritur forcat e saj të përhershme në 203,000 deri në vitin 2025 – një datë objektiv që u rishikua më vonë në vitin 2031. Siç thuhet në raport, “Bundeswehr-i edhe një herë dështoi të arrijë objektivin e tij fillestar”. Högl tha se forca aktuale luftarake e Bundeswehr-it është 181,174 personel.

I pyetur se si duhet arritur shifra, Hammerstein, i cili u bashkua si rekrut në vitin 1992, bëri thirrje për një periudhë shërbimi ushtarak. Gjermania e vendosi zyrtarisht pezullimin e rekrutimit në 2011.

“Unë isha i bindur nga ligji për t’u bashkuar me ushtrinë. Pra, mendoj se duhet të ketë një lloj shërbimi të detyrueshëm për të rritur shifrat në mënyrën se si duam ta shohim atë,” tha Hammerstein. “Kjo nuk do të ndodhë brenda natës – por rritja që do të shohim do të fillojë nga ky vit.”

Raporti Högl thekson gjithashtu moshën e shërbimit të ushtrisë, duke thënë se ushtarakët dhe gratë “po rriten gjithnjë e më shumë.” Mosha mesatare në 2019 ishte 32.4, por tani është rritur në 34.

Ndoshta pjesa më e keqe e raportit erdhi me një projekt-ligj të bashkangjitur. Ai tha se 67 miliardë euro kërkoheshin për projektet e infrastrukturës dhe i përshkroi kazermat dhe pronat si “ende në një gjendje katastrofike”.

Për Hammerstein, megjithatë, nuk ka të bëjë gjithmonë me paratë. Ai këmbëngul se Gjermania ka një platformë të shëndoshë për të nisur, duke thënë: “Ka të bëjë me cilësinë dhe ajo që unë shoh këtu gjatë stërvitjes është se ne kemi një substancë të mirë. Kemi ushtarë me të vërtetë shumë të motivuar … dhe kjo më mban shumë optimist se substanca është e mirë dhe tani duhet ta rrisim atë.”

Ka gjithashtu një zhvendosje në psikikën kombëtare drejt Bundeswehr-it. Ndërsa gjermanët zakonisht janë shumë të vetëdijshëm për ushtrinë e tyre, veçanërisht duke pasur parasysh historinë e vendit, sondazhet sugjerojnë se shumë tani kanë një opinion më pozitiv.

Një sondazh i kryer nga transmetuesi publik gjerman ARD në mars zbuloi se 66% e të anketuarve besojnë se është e drejtë të rriten shpenzimet për mbrojtjen dhe Bundeswehr-in, ndërsa 31% thanë se shpenzimet duhet të mbeten të njëjta ose të shkurtohen më tej.

Ai zbuloi gjithashtu se 59% e të anketuarve ranë dakord se Gjermania duhet të rrisë ndjeshëm borxhin e saj në mënyrë që të “përballojë detyrat e ardhshme, veçanërisht në mbrojtje dhe infrastrukturë”.

Merz ka besim se po e vendos Gjermaninë në rrugën e duhur drejt një të ardhmeje më të sigurt dhe më të begatë.

“Gjermania është kthyer”, deklaroi ai një javë më parë në Berlin. “Gjermania po jep një kontribut të rëndësishëm në mbrojtjen e lirisë dhe paqes në Evropë”.

/rtsh.al/