Presidenca Qipriote e Këshillit të BE-së ka paraqitur kornizën e parë negociuese (‘Negobox’) për Kornizën Financiare Shumëvjeçare 2028-2034, duke propozuar një buxhet të përgjithshëm prej 1,730.2 miliardë eurosh.

Ky shifër përfaqëson një reduktim prej 32.8 miliardë eurosh (ose 2%) krahasuar me propozimin fillestar të Komisionit Evropian, duke e vendosur buxhetin në 1.23% të të Ardhurave Kombëtare Bruto të Bashkimit (ose 1.13% pa përfshirë shlyerjen e borxhit të përbashkët). 

Përqendrimi tek politikat kryesore

Propozimi i ri synon forcimin e kapitullit kryesor të buxhetit, i cili mbulon kohezionin, bujqësinë, zhvillimin rural, peshkimin, migracionin dhe sigurinë, duke e çuar atë në 942.1 miliardë euro (me çmimet e vitit 2025). Kjo shumë është 63 miliardë euro më e lartë se sa ishte parashikuar në propozimin e Komisionit. Me çmimet aktuale, ky kapitull arrin në 1,057.4 miliardë euro, duke tejkaluar kërkesat e Komisionit (999.4 miliardë euro) dhe të Parlamentit Evropian (997.4 miliardë euro). Projektbuxheti alokon 261 miliardë euro për mbështetjen e të ardhurave të fermerëve (293 miliardë euro me çmime aktuale). Për rajonet më pak të zhvilluara janë planifikuar 195 miliardë euro (219 miliardë euro me çmime aktuale).

Reagimet mbi propozimin

Propozimi ka hasur në kundërshtime të ashpra nga shtetet anëtare, me Holandën që e ka cilësuar atë si “të papranueshëm”. Ministri holandez i Financave, Eelco Heinen, e kritikoi kornizën si një “kuti pa veprim”, duke argumentuar se: Buxheti është “shumë i shtrenjtë, i pabalancuar dhe i orientuar drejt prioriteteve të gabuara”. Vëllimi i përgjithshëm është tepër i lartë në një periudhë kur hapësira fiskale në Evropë është e kufizuar.  Propozimi “financon prioritetet e djeshme në kurriz të sfidave të së nesërmes”. 

/rtsh.al/