Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, ka fajësuar zyrtarisht Iranin për rrëzimin e një helikopteri ushtarak amerikan të llojit AH-64 Apache pranë Ngushticës së Hormuzit. Përmes një deklarate në rrjetet sociale, Trump konfirmoi se dy aviatorët e ushtrisë amerikane janë shpëtuar, por nënvizoi se ky incident kërkon një reagim të detyrueshëm ushtarak nga ana e Uashingtonit.

Ngjarja vjen në një moment mjaft kritik, ku armëpushimi i brishtë i arritur në muajin prill ka pësuar goditjen më të rëndë, pas shkëmbimit të zjarrit të drejtpërdrejtë midis Iranit dhe Izraelit gjatë 24 orëve të fundit.

Dinamika e incidentit dhe shpëtimi i parë me dron

Sipas të dhënave zyrtare të bëra publike nga Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM), përplasja ndodhi rreth orës 03:30 të mëngjesit sipas orës lokale, përgjatë brigjeve të Omanit, ndërsa helikopteri po kryente një mision patrullimi. Rruga ujore ku ndodhi incidenti mbetet e bllokuar efektivisht nga Irani si pasojë e konfliktit të vazhdueshëm me koalicionin SHBA-Izrael.

Zëdhënësi i Komandës Qendrore, Kapiteni Tim Hawkins, detajoi operacionin e shpëtimit. Dy pilotët qëndruan rreth dy orë në det pas rrëzimit të mjetit fluturues; lokalisht operacioni u krye nga një anije pa pilot (dron detar); ky shënohet si rasti i parë i njohur në historinë e ushtrisë amerikane ku shpëtimi i personelit në det realizohet përmes një droni.

“Sapo kam mësuar se Irani është përgjegjës. Të dy anëtarët e shërbimit janë të sigurt dhe të padëmtuar. Megjithatë, Shtetet e Bashkuara duhet, domosdoshmërisht, t’i përgjigjen këtij sulmi,” deklaroi Presidenti Donald Trump në reagimin e tij të menjëhershëm.

Impakti makroekonomik dhe konteksti rajonal

Ndërsa autoritetet ushtarake kanë nisur një hetim zyrtar për të përcaktuar shkaqet teknike apo taktike të rrëzimit të helikopterit Apache, incidenti pason zhvillime të tjera të rënda në terren. Televizioni shtetëror iranian raportoi se sulmet ajrore izraelite kanë shkaktuar vdekjen e të paktën dy anëtarëve të njësive të mbrojtjes ajrore të Teheranit.

Që prej fillimit të fushatës ushtarake të përbashkët SHBA-Izrael ndaj Iranit më 28 shkurt, tensionet kanë prodhuar pasoja të ndjeshme në tregjet globale:

Përpjekjet diplomatike për të shndërruar armëpushimin e prillit në një marrëveshje të përhershme paqeje kanë dështuar, kryesisht për shkak të zgjerimit të operacioneve ushtarake të Izraelit në Liban kundër strukturave të milicisë Hezbollah. Helikopterët AH-64 Apache po përdoren aktualisht si aseti kryesor i ushtrisë amerikane për të zbatuar bllokadën mbi dërgesat e naftës bruto iraniane, si pjesë e strategjisë për të ushtruar presion ekonomik ndaj Teheranit.

/rtsh.al/