Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio , dhe homologët e tij nga Franca , Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar kanë vendosur fundin e gushtit si afatin përfundimtar për arritjen e një marrëveshjeje bërthamore me Iranin , sipas Axios , duke cituar tre burime.

Nëse nuk arrihet asnjë marrëveshje deri në atë afat, tre fuqitë evropiane planifikojnë të aktivizojnë mekanizmin ” Snapback “, i cili automatikisht vendos të gjitha sanksionet e Këshillit të Sigurimit të OKB-së që u hoqën sipas marrëveshjes së vitit 2015 me Iranin, shtoi Axios.

Të njëjtat burime thonë se biseda e Rubios me ministrat e jashtëm evropianë kishte për qëllim koordinimin mbi mundësinë e rivendosjes së sanksioneve, por edhe përcaktimin e hapave të ardhshëm në diplomacinë bërthamore.

Zyrtarët evropianë planifikojnë të flasin drejtpërdrejt me Iranin, duke e bërë të qartë se ka ende hapësirë për të shmangur sanksionet nëse Teherani ndërmerr hapa specifikë, siç është rifillimi i monitorimit nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) , e cila u pezullua pas bastisjeve SHBA-Izrael, dhe heqja e rreth 400 kilogramëve uranium të pasuruar 60%.

Procesi i aktivizimit të Snapback zgjat 30 ditë , me vendet evropiane që kërkojnë ta përfundojnë atë deri në tetor, përpara se Rusia të marrë presidencën e Këshillit të Sigurimit.

Nga ana e saj, udhëheqja iraniane hedh poshtë ligjshmërinë e rivendosjes së sanksioneve dhe kërcënon të tërhiqet nga Traktati i Mospërhapjes Bërthamore.

Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araqchi e ka bërë të qartë se nuk sheh ndonjë perspektivë të menjëhershme për rifillimin e bisedimeve me Shtetet e Bashkuara, ndërsa Ministria e Jashtme iraniane ka thënë se nuk do t’i nënshtrohet presionit.

Përveç kësaj, parlamenti i Iranit tha se vendi nuk duhet të rifillojë negociatat me Shtetet e Bashkuara për programin e tij bërthamor derisa të përmbushen kushtet, një deklaratë e publikuar sot nga media shtetërore iraniane.

Procesi i aktivizimit të Snapback i referohet mekanizmit të rivendosjes automatike të sanksioneve të OKB-së ndaj një shteti, zakonisht për shkelje të një marrëveshjeje ndërkombëtare, si ajo bërthamore.

Sipas një rezolute të Këshillit të Sigurimit të OKB-së (Rezoluta 2231), nëse një nga vendet nënshkruese pretendon se Irani po shkel marrëveshjen, ajo mund të kërkojë “snapback” – pra rikthimin automatik të të gjitha sanksioneve të OKB-së që ishin pezulluar më parë.

Pavarësisht nëse anëtarët e tjerë të Këshillit pajtohen apo jo, brenda 30 ditësh, sanksionet rikthehen automatikisht, pa të drejtë vetoje. 

Pra, “snapback” është një mekanizëm ndëshkues i shpejtë, pa nevojë për një tjetër votim formal në OKB.

/rtsh.a/