Në Poloni janë hapur qendrat e votimit për raundin e dytë të zgjedhjeve presidenciale, me dy kandidatët që ofrojnë vizione rrënjësisht të ndryshme për vendin të përfshirë në një garë të barabartë.

Gara vë përballë kryebashkiakun pro-evropian të Varshavës, Rafał Trzaskowski , i mbështetur nga koalicioni qeverisës politikisht i larmishëm i Donald Tusk, kundër historianit dhe ish-boksierit amator Karol Nawrocki, i mbështetur nga partia e djathtë populiste Ligj dhe Drejtësi (PiS) që qeverisi vendin midis viteve 2015 dhe 2023.

Ndërkohë që roli i presidentit polak është kryesisht ceremonial, ai ka njëfarë ndikimi mbi politikën e jashtme dhe të mbrojtjes dhe një fuqi kritike për të vënë veton ndaj legjislacionit të ri.

Kjo mund të përmbyset vetëm me një shumicë prej tre të pestash në parlament, të cilën qeveria aktuale nuk e ka.

Në rrezik është nëse qeveria e Tusk do të jetë në gjendje të bëjë përparim në premtimet e saj elektorale mbi sundimin e ligjit dhe çështjet sociale, duke përfshirë abortin dhe të drejtat LGBTQ, pas 18 muajsh bashkëjetese të vështirë me presidentin e opozitës, Andrzej Duda.

Një fitore e Nawrockit do ta zgjaste ngërçin aktual, duke e bërë të vështirë për qeverinë të miratojë ndonjë reformë të madhe para zgjedhjeve parlamentare të vitit 2027.

“Tusk e di situatën dhe se nëse Nawrocki fiton, ai do të ketë një administratë të dobët për dy vitet e ardhshme. Dhe do të jetë më keq se me Dudën, pasi Nawrocki do të vijë i ri, me një mandat të ri nga ajo që në fakt u shndërrua në një referendum mbi qeverinë”, tha Prof. Aleks Szczerbiak, i cili jep mësim për politikën e Evropës Lindore dhe Qendrore në Universitetin e Sussex.

Në ditët e fundit të fushatës, të dy kandidatët u përpoqën të tërhiqnin votuesit e kandidatëve të eliminuar në raundin e parë dhe të mobilizonin mbështetësit e tyre, me analistët që theksonin se më pak se 200,000 vota mund të vendosnin rezultatin e garës.

Sondazhet treguan se ndryshimi midis dy kandidatëve ishte brenda kufirit të gabimit, duke i bërë këto zgjedhjet më të ngushta në historinë e Polonisë pas vitit 1989.

“Rezultati është i pamundur të parashikohet – ka shumë faktorë lëvizës dhe edhe ndryshimi më i vogël gjatë ditës mund ta ndryshojë ekuilibrin”, tha Ben Stanley, një profesor i asociuar në Universitetin SWPS në Varshavë.

Trzaskowski, kryebashkiaku i Varshavës i arsimuar në Oksford që nga viti 2018, i cili më parë mbante poste ministrore dhe shërbeu në Parlamentin Europian, u përpoq ta projektonte veten si një palë duar të sigurta për të punuar me qeverinë në zbatimin e reformave progresive.

Megjithatë, fushata e tij u përball me vështirësi për shkak të lidhjeve të ngushta me qeverinë jopopullore të Tusk. Ai gjithashtu u detyrua të mbrohej nga sugjerimet se është i shkëputur nga realiteti dhe elitist, si dhe nga akuzat për financim të huaj për reklamat online që promovojnë kandidaturën e tij.

Nga ana tjetër, Nawrocki është i ri në politikë. Që nga viti 2021, ai ka drejtuar Institutin e Kujtesës Kombëtare, një institut shtetëror kërkimor me kompetenca të ndjekjes penale publike që heton krimet historike kundër Polonisë.