Për të garantuar mbrojtjen e ekosistemeve dhe për të zbatuar në praktikë parimin “ndotësi paguan”, Ministria përgjegjëse për Mjedisin ka hartuar një projektvendim të ri që i detyron operatorët ekonomikë të sigurojnë paraprakisht fonde për kompensimin e dëmeve të mundshme mjedisore.

Relacioni i projektvendimit, i cili tashmë pritet t’i nënshtrohet konsultimit publik, përcakton qartë metodat dhe procedurat për krijimin e një garancie financiare, e cila do të shërbejë si mbrojtje juridike dhe financiare në rast të incidenteve ekologjike.

Mekanizmi i ri, si do të funksionojë garancia?

Sipas dokumentit zyrtar, mungesa e një mekanizmi të tillë deri më sot ka vështirësuar mbulimin në kohë të kostove për masat parandaluese dhe rehabilituese. Me kuadrin e ri, operatorët duhet të sigurojnë një garanci financiare të vlefshme përpara fillimit të veprimtarisë, përmes një garancie bankare ose një kontrate sigurimi.

“Garancia financiare siguron përmbushjen e detyrimeve financiare të operatorit pa zëvendësuar detyrimin parësor të tij për marrjen e masave parandaluese dhe rehabilituese.”, thuhet në relacion.

Kjo vlen për çdo operator që kryen veprimtari të përfshira në listën e miratuar nga Këshilli i Ministrave, pavarësisht nivelit të rrezikut. Të gjitha shpenzimet për sigurimin dhe mbajtjen e kësaj garancie do të përballohen ekskluzivisht nga bizneset.

Roli i AKM-së dhe llogaritja e kostove

Agjencia Kombëtare e Mjedisit (AKM) do të jetë institucioni kyç për zbatimin e këtij vendimi. AKM-ja do të përcaktojë vlerën e garancisë për çdo operator me një vendim të arsyetuar, duke u bazuar në preventivin e kostove për incidentet e mundshme.

Nëse operatori nuk përmbush detyrimet e tij për të pastruar apo rehabilituar zonën e ndotur, garancia do të ekzekutohet dhe fondet do të përdoren ekskluzivisht për të menaxhuar faktorët që kanë shkaktuar dëmin.

Përafrimi me legjislacionin evropian

Nisma ligjore vjen në kuadër të harmonizimit të legjislacionit shqiptar me Acquis e Bashkimit Evropian, konkretisht me Direktivën 2004/35/EC për përgjegjësinë mjedisore.

Përmes këtij hapi, Shqipëria synon të forcojë regjimin e saj të përgjegjësisë mjedisore, duke siguruar që asnjë dëm ndaj natyrës të mos mbetet i pariparuar për shkak të mungesës së fondeve ose falimentimit të kompanive ndotëse. Projektvendimi nuk kërkon fonde shtesë nga buxheti i shtetit dhe as krijimin e strukturave të reja administrative.

/rtsh.al/