Presidenti i Rumanisë, Nicusor Dan, ka ndërmarrë një hap që po cilësohet nga kritikët si shkelje e drejtpërdrejtë e rregullave demokratike dhe normave kushtetuese të vendit. Në një lëvizje të papritur, Dan ka emëruar Adrian Vestea nga Partia Liberale Kombëtare (PNL) si kandidat për kryeministër, pa zhvilluar asnjë konsultim paraprak me partitë parlamentare, siç kërkohet nga Kushtetuta e Rumanisë.

Ky vendim vjen në një moment kur vendi ndodhet prej dy muajsh pa një qeveri funksionale, pas shpërbërjes së koalicionit katërpartiak dhe mes një krize të rëndë financiare, ku deficitit buxhetor ka tejkaluar PBB-në me 9%.

Përçarje e brendshme dhe kritika ndaj kandidaturës

Emërimi i Vesteas, i cili aktualisht shërben si president i këshillit të qarkut të Brashovit, është bërë pa dijeninë e udhëheqjes së vetë partisë së tij. Kryeministri i përkohshëm dhe njëherësh kryetari i PNL-së, Ilie Bolojan, ka reaguar ashpër ndaj këtij akti:

“Ky është një akt armiqësor dhe një përpjekje për të përçarë PNL-në.”

Përveç tensionit politik, figura e Vesteas po kontestohet edhe për shkak të profilit të tij profesional. Kritikët evidentojnë se ai është diplomuar në një universitet me standarde të dyshimta akademike dhe ka dështuar në projekte të rëndësishme, siç ishte riparimi i rrugëve hyrëse për në një bazë ushtarake të NATO-s në Rumani.

Rreziku nga ekstremi i djathtë dhe ndryshimi i kursit

Prapaskena e këtij vendimi lidhet me përpjekjet e Presidentit Dan për të shmangur me çdo kusht zgjedhjet e parakohshme, të cilat mund të nxirrnin fituese partitë e ekstremit të djathtë dhe ato pro-ruse, si Aleanca për Bashkimin e Rumunëve (AUR), e cila në vitin 2024 siguroi 35% të votave.

Megjithatë, ky veprim ka zhgënjyer mbështetësit e dikurshëm të Danit, i cili fitoi zgjedhjet e vitit 2025 nën moton “Rumania e ndershme” dhe si një ish-aktivist civil kundër korrupsionit. Filozofi dhe komentatori politik rumun, Andrei Cornea, u shpreh në mënyrë kritike në të përjavshmen Revista 22:

“Na dukej sikur Nicusor Dan, pavarësisht gabimeve që mund të kishte bërë nga perspektiva jonë, mbeti demokrat. Për një kohë të gjatë, ne besonim se Nicusor Dan ishte ‘presidenti ynë’. Edhe një herë – për të panumërtën herë – gabuam. Tani e dimë: Ai është presidenti ‘i tyre’!”

Sipas analistëve, ky vendim jo vetëm që thellon paqëndrueshmërinë politike, por rrezikon ta fusë vendin në një nga krizat më të rënda kushtetuese, duke cenuar reformat e kërkuara nga Bashkimi Evropian për të mos humbur miliarda euro nga fondet e bllokut.

/rtsh.al/