Rusia ka shpallur planet për të ndërtuar një central bërthamor në Hënë gjatë dekadës së ardhshme, me synimin për të furnizuar programin e saj hapësinor hënor dhe stacionin e përbashkët kërkimor ruso-kinez.

Lajmi vjen në një kohë kur fuqitë e mëdha po garojnë për të eksploruar satelitin e vetëm natyror të Tokës.

Që prej vitit 1961, kur kozmonauti Yuri Gagarin u bë njeriu i parë që shkoi në hapësirë, Rusia është krenuar si një fuqi kryesore në eksplorimin hapësinor. Megjithatë, dekadat e fundit e kanë parë vendin të mbetet prapa Shteteve të Bashkuara dhe gjithnjë e më shumë Kinës. Ambiciet e Moskës pësuan një goditje të rëndë në gusht 2023, kur misioni pa pilot Luna-25 u përplas me sipërfaqen e Hënës gjatë tentativës për ulje. Ndërkohë, kompanitë private si SpaceX e Elon Musk kanë revolucionarizuar lëshimin e mjeteve hapësinore, dikur një fushë ku Rusia kryesonte.

Në një deklaratë zyrtare, korporata shtetërore hapësinore Roscosmos bëri të ditur se ka nënshkruar kontratë me Shoqatën Lavochkin për ndërtimin e centralit elektrik hënor deri në vitin 2036. Sipas Roscosmos, ky central do të furnizojë me energji roverët, observatorët dhe infrastrukturën e Stacionit Ndërkombëtar të Kërkimit Hënor ruso-kinez. “Projekti është një hap i rëndësishëm drejt krijimit të një stacioni shkencor hënor që funksionon përgjithmonë dhe kalimit nga misionet e njëhershme në një program afatgjatë të eksplorimit hënor”, thuhet në deklaratë.

Edhe pse nuk u konfirmua qartë se centrali do të jetë bërthamor, Roscosmos theksoi se në projekt janë të përfshira korporata shtetërore bërthamore Rosatom dhe Instituti Kurchatov, institucioni kryesor i kërkimit bërthamor në Rusi. Kreu i Roscosmos, Dmitry Bakanov, ka deklaruar më herët se një nga objektivat kryesorë është vendosja e një centrali bërthamor në Hënë, si dhe eksplorimi i planetit Venus.

Hëna, e cila ndodhet 384,400 kilometra larg Tokës, ka një rol të rëndësishëm në ekuilibrin e planetit tonë, duke moderuar lëkundjen e boshtit dhe duke siguruar një klimë më të qëndrueshme. Ajo gjithashtu ndikon drejtpërdrejt në baticat e oqeaneve, duke e bërë eksplorimin e saj një objektiv strategjik për fuqitë e mëdha hapësinore.

/rtsh.al/