Reforma territoriale e vitit 2015 në Shqipëri ka ndikuar në përmirësimin e gjendjes financiare të bashkive 10 vite më vonë, ndërkohë që buxheti i tyre vjetor është trefishuar.

Ministri i Financave, Petrit Malaj, deklaroi të premten gjatë një takimi për performancën e qeverisjes vendore se edhe investimet e bashkive janë disafishuar nga viti 2015.

“Sipas vlerësimeve të bëra nga Ministria e Financave, buxheti vendor në vitin 2015 ka qenë rreth 34 miliardë lekë, viti kur filloi reforma territoriale. Në vitin 2025, pjesa e buxhetit vjetor është 89,9 miliardë lekë ose tre herë më i lartë sesa përpara reformës territoriale. Investimet nga burimet e veta, janë rritur po ashtu me tre herë nga viti 2015 nga 8 miliardë lekë në rreth 17 miliardë lekë.

Për sa i përket ecurisë të të ardhurave, edhe këtu kemi një rritje të performancës së bashkive. Të ardhurat vendore nga viti 2015 në 2025-ën janë rritur me rreth 300 milionë euro ose 3,4 herë më shumë. natyrisht pjesën më të madhe në të ardhurat vjetore e zë taksa e ndikimit në infrastrukturë [nga ndërtimet e reja], që zë rreth 42 për qind. Kjo ndiqet nga taksa mbi ndërtesën, rreth 13 për qind, dhe tarifa e pastrimit, rreth 13 për qind,” deklaroi ministri Malaj.

Shifrat zyrtare tregojnë një rendiment më të mirë për sa i përket detyrimeve të prapambetura në nivel bashkish. Stoku i detyrimeve të prapambetura është ulur me rreth 74 për qind, nga 12,1 miliardë lekë në vitin 2015 në 3,2 miliardë lekë në 2024-ën, tha ministri.

Ai gjithashtu renditi disa nga bashkitë me probleme apo në vështirësi financiare, si dhe ndryshimet e vërejtura në 10 vitet e fundit.

“Në vitin 2015 ka qenë mbi 30 e ca bashki me vështirësi financiare, ndërsa në vitin 2024 janë rreth 8 bashki që paraqiten me vështirësi financiare. Bashkitë Vorë, Pogradec, Peqin, Konispol dhe Cerrik paraqiten me probleme financiare, ndërkohë që bashkia e Dimalit, Rrogozhinës dhe Kavajës paraqiten në vështirësi financiare. Bashkia e Vorës dhe e Cerrikut kanë pasur një performancë më të mirë gjatë vitit 2023.

Detyrimet e prapambetura lidhen kryesisht me detyrime që lidhen me vendimet gjyqësore apo për investime dhe vjetërsia e këtyre detyrimeve varion nga 1 në 2 vite,” tha ministri i Financave.

Me performancën më të mirë për sa i përket realizimit të të ardhurave vendore dhe investimeve, pra, që kanë kryer investime mbi 70 për qind të buxhetit të miratuar, janë: Bashkia e Tiranës, Kamzës, Durrësit, Vlorës, Elbasanit, Shkodrës, si edhe Lezha për investimet në vitet e fundit.

Ministria e Financave ka sugjeruar të merren masa nga bashkitë me probleme financiare:

• duhet të hartojnë planin e shlyerjes së detyrimeve të prapambetura deri më 20 korrik;
• dërgojnë planin në Këshill për miratim dhe marrin masat e nevojshme për zbatimin e tij;
• planet e miratuara dërgohen zyrtarisht në Ministrinë e Financës brenda datës 25 korrik;
• realizimi i planit të shlyerjes së detyrimeve brenda 12 muajve.

Masat që duhet të marrin bashkitë me vështirësi financiare:

• kryetari i NJVQV-së duhet të përgatisë planin e rehabilitimit financiar për daljen nga situata e vështirësisë financiare dhe t’ia dërgojë Këshillit të NJVQV-së deri më 20 korrik;
• kryetari i NJVQV-së duhet ta dërgojë këtë plan për komente në Ministrinë e Financave;
• Ministria e Financave jep rekomandime për rregullimin e situatës financiare dhe ia dërgon njësisë brenda datës 25 korrik;
• plani i miratuar dërgohet nga Ministria e Financës në degët e Thesarit për zbatim brenda datës 30 korrik.

/rtsh.al/