Gjykata Supreme do të shqyrtojë shpejt nëse Presidenti Donald Trump kishte fuqinë për të vendosur tarifa gjithëpërfshirëse sipas ligjit federal. Gjyqtarët do të dëgjojnë argumentet në nëntor, një afat kohor i përshpejtuar sipas standardeve të gjykatës.

Bizneset e vogla dhe shtetet që kundërshtojnë tarifat thonë se Trump përdori në mënyrë të paligjshme fuqitë e emergjencës për të vendosur taksa importi për mallra nga pothuajse çdo vend në botë, duke i çuar bizneset e tyre drejt falimentimit. Dy gjykata të ulëta kanë konstatuar se shumica e këtyre tarifave ishin të paligjshme, megjithëse një gjykatë apeli i ka lënë ato në fuqi për momentin.

Administrata Trump kërkoi ndërhyrjen e shpejtë të Gjykatës Supreme, duke argumentuar se ligji i jep presidentit fuqinë për të rregulluar importet dhe se vendi do të përballej me “katastrofë ekonomike” nëse presidentit i ndalohej të ushtronte autoritetin e tij tarifor njëanshëm.

Kjo çështje paraqitet përpara një gjykate që ka treguar hezitim për të kufizuar pushtetin ekzekutiv të Trump. Një pyetje kryesore është nëse pikëpamja e gjyqtarëve për autoritetin presidencial lejon këto tarifa pa miratimin e Kongresit, i cili sipas Kushtetutës ka fuqinë për të vendosur tarifa.

Ndërkohë që tarifat dhe zbatimi i tyre i paorganizuar kanë nxitur shqetësime për çmime më të larta dhe rritje ekonomike më të ngadaltë, Trump i ka përdorur ato gjithashtu për të ushtruar presion mbi vendet e tjera për marrëveshje të reja tregtare. Të ardhurat nga tarifat arritën në 159 miliardë dollarë deri në fund të gushtit, më shumë se dyfishi i vitit të kaluar.

Prokurori i Përgjithshëm D. John Sauer ka argumentuar se vendimet e gjykatave të shkallës së parë tashmë po ndikojnë në negociatat tregtare. Ai shtoi se heqja e tarifave mund të dëmtojë Thesarin e SHBA-së duke kërkuar rimbursime dhe gjithashtu mund të pengojë përpjekjet për të kufizuar fluksin e fentanilit dhe për t’i dhënë fund luftës së Rusisë kundër Ukrainës.

Administrata fitoi mbështetjen e katër gjyqtarëve të gjykatës së apelit, të cilët gjetën se Akti Ndërkombëtar i Fuqive Ekonomike të Emergjencave (IEEPA) i vitit 1977 lejon presidentin të rregullojë importet gjatë emergjencave pa kufizime të qarta. Kongresi i ka dhënë presidentit një pjesë të autoritetit tarifor gjatë dekadave të fundit, dhe Trump ka shfrytëzuar në maksimum këtë vakum pushteti.

Rasti përfshin dy grupe taksash importi, të cilat Trump i justifikoi duke shpallur emergjencë kombëtare: tarifat e prillit dhe ato të shkurtit për importet nga Kanadaja, Kina dhe Meksika. Këto nuk përfshijnë tarifat e mëparshme për çelikun, aluminin dhe automjetet e huaja, apo ato të vendosura ndaj Kinës në mandatin e parë të Trump. Ligje të tjera lejojnë Trump të vendosë tarifa, por ato kanë kufizime më të forta për shpejtësinë dhe ashpërsinë e veprimit.

/rtsh.al/