Një valë e koordinuar protestash ka paralizuar të hënën pikat kufitare të mallrave në të gjithë Ballkanin Perëndimor. Shoferët e kamionëve nga vendet jashtë Bashkimit Evropian kanë bllokuar kalimet në Bosnjë, Serbi, Maqedoninë e Veriut dhe Malin e Zi, përfshirë portin strategjik të Tivarit, në shenjë revolte ndaj zbatimit rigoroz të rregullave të hyrjes në zonën Schengen.

Shkak për revoltën është bërë zbatimi i sistemit të ri elektronik të kontrollit të hyrjeve dhe daljeve (EES), i lançuar në tetor për të modernizuar menaxhimin e kufijve të jashtëm të BE-së.

Ky sistem po zbaton me përpikëri rregullin ekzistues që lejon qytetarët jo-BE të qëndrojnë në zonën e udhëtimit të lirë vetëm 90 ditë brenda një periudhe 180-ditore. Për shoferët profesionistë që kalojnë kufirin rregullisht për dërgesa, ky limit plotësohet shumë shpejt, duke çuar në ndalimin e tyre për të udhëtuar dhe, në disa raste, në deportim për tejkalim afati.

“Na vjen keq që kemi arritur deri këtu, por nuk kishim zgjidhje tjetër,” tha Amir Hadzidedic, shofer kamioni, gjatë protestës në pikën kufitare Svilaj (Bosnjë-Kroaci). “E vetmja gjë që kërkojmë është të na lejohet të punojmë. Po kërkojmë durim.”

Paralajmërimi për paralizë ekonomike

Protestuesit kanë deklaruar se do të lejojnë kalimin vetëm për ngarkesat me ilaçe, kafshë të gjalla, armë dhe eksplozivë, ndërsa të gjitha mallrat e tjera do të mbeten të bllokuara.

Dëmi ekonomik parashikohet i madh. Kryeministri i Serbisë, Djuro Macut, ka kërkuar një status të veçantë për shoferët rajonalë, duke paralajmëruar zyrtarët e BE-së se situata kërcënon të “paralizojë plotësisht” kompanitë e transportit dhe ekonomitë e rajonit.

Ndikimi po ndihet edhe te pasagjerët. Muhamed Kantic, një tjetër shofer, shpjegoi se rregullat prekin edhe linjat e autobusëve: “Kur shoferi ynë ndalohet, pasagjerët lihen vetëm në autobus duke pritur me orë të tëra për një zëvendësues.”

Reagimi i Brukselit

Nga Brukseli, zëdhënësi i Komisionit Evropian, Markus Lammert, konfirmoi se BE-ja po e ndjek situatën me vëmendje të plotë.

Megjithëse theksoi se rregulli 90-ditor nuk është i ri, Lammert pranoi se BE është e vetëdijshme për problemet që ky sistem u shkakton profesionistëve të caktuar, si shoferët, atletët apo artistët në turne. Zbatimi i plotë i sistemit EES pritet të hyjë në fuqi në prill, çka mund ta përkeqësojë situatën nëse nuk gjendet një zgjidhje e ndërmjetme.

Aktualisht, gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor (Shqipëria, Bosnja, Serbia, Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi) ndodhen në faza të ndryshme të procesit të integrimit në BE, por qytetarët e tyre ende trajtohen si shtetas të vendeve të treta në lidhje me rregullat e Schengenit.

/rtsh.al/