Irani ka bërë të ditur sot se mbetet i përkushtuar ndaj detyrimeve të saj sipas Traktatit të Mosproliferimit Bërthamor (NPT), duke e përshkruar traktatin si “gur themeli i mosproliferimit dhe çarmatimit global.”

Duke folur në Forumin e Çarmatimit në Gjenevë, Zvicër, zëvendësministri i Jashtëm Kazem Gharibabadi theksoi se e drejta e Iranit për energji bërthamore paqësore është “e lindur, e pandërprerë dhe e garantuar ndërkombëtarisht” dhe nuk mund të pezullohet si kusht paraprak për negociata.

Irani dhe SHBA-ja pritet të ribashkohen në Gjenevë të enjten për të rinisur bisedimet për një marrëveshje të mundshme, mes tensioneve në rritje rajonale dhe spekulimeve për një luftë të afërt.

Gharibabadi, anëtar i ekipit negociator të Iranit, insistoi se Teherani “as nuk posedon armë bërthamore, as nuk ka kërkuar t’i blejë ato, dhe as nuk ka ndërmend ta bëjë këtë në të ardhmen”.

Ai theksoi nevojën për çarmatim të plotë dhe zbatim jo-diskriminues të NPT-së, duke vënë në dukje se arsenali bërthamor i Izraelit mbetet “pengesa kryesore për arritjen e një Lindjeje të Mesme pa armë bërthamore”.

Diplomati i lartë iranian kërkoi rifillimin e asaj që e quajti “multilateralizëm efektiv, çarmatim i vërtetë dhe respekt i pakushtëzuar ndaj ligjit ndërkombëtar”.

Gharibabadi tha se armët bërthamore mbeten “kërcënimi më i madh për njerëzimin dhe qytetërimin”, duke shtuar se mbështetja e disa vendeve te këto armë në doktrinat e tyre të sigurisë është në “kontradiktë të qartë me detyrimet e tyre ndërkombëtare dhe minon themelet morale dhe ligjore të regjimit të mosproliferimit”.

Ai iu referua edhe diplomacisë indirekte në vazhdim mes Teheranit dhe Uashingtonit nën ndërmjetësimin e Omanit, duke e përshkruar si “një mundësi të re” për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve përmes dialogut.

“Çdo negociatë e qëndrueshme duhet të bazohet në respekt reciprok, trajtim të barabartë dhe zbatim jo-selektiv të rregullave ndërkombëtare”, tha ai.

Zëvendësministri konfirmoi se Irani mbetet i përkushtuar ndaj diplomacisë dhe është gati të “mbrojë sovranitetin, integritetin territorial dhe popullin e vet”, dhe nëse është e nevojshme, të ushtrojë “të drejtën e tij të lindur të mbrojtjes legjitime në përputhje me Kartën e OKB-së”.

Gharibabadi ripohoi gatishmërinë e Iranit për të “bashkëpunuar me shtetet për forcimin e arkitekturës ndërkombëtare të çarmatimit dhe për të ecur drejt një bote pa armë bërthamore”.

Deklaratat e tij vijnë mes tensioneve të larta mes Iranit dhe SHBA-së rreth programit bërthamor të Teheranit.

Zyrtarët amerikanë kanë paralajmëruar se Teheranit nuk duhet t’i lejohet të blejë armë bërthamore, me të dërguarin amerikan Steve Ëitkoff që kohët e fundit pretendoi se materiali bërthamor i Iranit me cilësi armë është “vetëm disa javë larg”. Irani, ndërkohë, insiston se programi i tij bërthamor është për qëllime paqësore, përfshirë gjenerimin e energjisë elektrike.

/rtsh.al/