Një gjyqtar federal ka bllokuar të premten administratën Trump nga heqja e shtetësisë me të drejtë lindjeje për fëmijët e prindërve që janë ilegalisht në SHBA. Ky është vendimi i tretë gjyqësor në mbarë vendin që bllokon urdhrin e të drejtës së lindjeje, që nga vendimi kyç i Gjykatës Supreme në qershor, i cili kufizoi fuqinë e gjyqtarëve të gjykatave më të ulëta për të lëshuar urdhër ndalimi në të gjithë vendin.

Gjykatësi i Qarkut Amerikan Leo Sorokin, duke iu bashkuar një gjykate tjetër rrethi dhe një paneli gjyqtarësh të apelit, arriti në përfundimin se një urdhër ndalimi në të gjithë vendin i dhënë më shumë se një duzine shtetesh mbetet në fuqi, sipas një përjashtimi nga vendimi i Gjykatës Supreme.

Argumentet e shteteve dhe kushtetutshmëria

Shtetet kanë argumentuar se urdhri i Trump për shtetësinë në të drejtën e lindjes është hapur jokushtetues dhe kërcënon miliona dollarë për shërbimet e sigurimit shëndetësor që varen nga statusi i shtetësisë. Ata theksojnë se parimi i shtetësisë në lindje është i sanksionuar në Kushtetutë dhe se Trump nuk ka autoritetin për të lëshuar urdhrin, të cilin e quajnë një “përpjekje flagrante të paligjshme për t’u hequr qindra mijëra fëmijëve të lindur në Amerikë shtetësinë e tyre bazuar në prejardhjen e tyre”.

Përveç kësaj, paditësit argumentojnë se urdhri i Trump që ndalon shtetësinë automatike për foshnjat e lindura nga persona në SHBA ilegalisht ose përkohësisht do t’u kushtonte shteteve fonde nga të cilat varen për të “ofruar shërbime thelbësore” – nga kujdesi familjar deri te kujdesi shëndetësor për fëmijët me të ardhura të ulëta, si dhe “ndërhyrjet e hershme për foshnjat, fëmijët e vegjël dhe studentët me aftësi të kufizuara”.

Amandamenti i 14-të në qendër të debatit

Në zemër të padive është Amendamenti i 14-të i Kushtetutës, i cili u ratifikua në vitin 1868 pas Luftës Civile dhe vendimit të Gjykatës Supreme Dred Scott. Ky vendim thekson se Scott, një burrë i skllavëruar, nuk ishte shtetas pavarësisht se kishte jetuar në një shtet ku skllavëria ishte e jashtëligjshme.

Administrata Trump ka pohuar se fëmijët e jo-qytetarëve nuk i nënshtrohen juridiksionit të Shteteve të Bashkuara dhe për këtë arsye nuk kanë të drejtë për shtetësi.

Vazhdimi i bllokimit dhe rikthimi në Gjykatën Supreme

Avokatët e qeverisë kishin argumentuar se Sorokin duhet ta ngushtonte shtrirjen e vendimit të tij të mëparshëm, por gjykatësi theksoi se “procesverbali nuk mbështet një konstatim se ndonjë opsion më i ngushtë do t’i mbronte në mënyrë të realizueshme dhe të përshtatshme paditësit nga dëmtimet që ata kanë treguar se ka të ngjarë të pësojnë”.

Sorokin pranoi se vendimi i tij nuk do të ishte fjala e fundit mbi shtetësinë e së drejtës së lindjes. Ai shkroi se Trump dhe administrata e tij “kanë të drejtë të ndjekin interpretimin e tyre të Amendamentit të Katërmbëdhjetë dhe pa dyshim Gjykata Supreme do ta zgjidhë përfundimisht çështjen. “Por ndërkohë, për qëllimet e kësaj padie në këtë pikë, Urdhri Ekzekutiv është jokushtetues,” shtoi ai.

Administrata ende nuk ka apeluar asnjë nga vendimet e fundit të gjykatës. Përpjekjet e Trump për t’u mohuar shtetësinë fëmijëve të lindur nga prindër që janë në vend ilegalisht ose përkohësisht do të mbeten të bllokuara, përveç nëse dhe derisa Gjykata e Lartë të vendosë ndryshe.

Kjo çështje pritet të kthehet shpejt në gjykatën më të lartë të vendit, ku do të merret vendimi përfundimtar mbi këtë interpretim të diskutueshëm të Kushtetutës. AP

/rtsh.al/