Në një shfaqje të jashtëzakonshme të konfliktit midis degëve të ekzekutivit dhe gjyqësorit, shefi i Gjykatës së Lartë, John Roberts hodhi poshtë thirrjet për shkarkimin e gjyqtarëve federalë menjëherë pasi Presidenti Donald Trump kërkoi largimin e një gjyqtari që vendosi kundër planeve të tij të dëbimit.

“Për më shumë se dy shekuj, është vërtetuar se fajësimi nuk është një përgjigje e përshtatshme ndaj mosmarrëveshjeve në lidhje me një vendim gjyqësor,” tha Roberts në një deklaratë të rrallë. “Procesi normal i shqyrtimit të apelit ekziston për këtë qëllim.”

Në një postim të mëngjesit të së martës në mediat sociale, Trump e përshkroi gjykatësin e qarkut amerikan James E. Boasberg si një “agjitator problematik” të pazgjedhur. Boasberg lëshoi ​​kohët e fundit një urdhër që bllokonte fluturimet e dëbimit nën autoritetet e kohës së luftës nga një ligj i shekullit të 18-të që Trump u thirr për të realizuar planet e tij.

“AI NUK FITOI ASGJE! FITUAM PËR SHUMË ARSYE, NJË MANDAT TË MIRËMBËSHTETUR, por LUFTA E emigrimit ilegal MUND TË KETË QENË ARSYEJA NUMËR NJË PËR KËTË FITORE HISTORIKE”, shkroi Trump në platformën e tij të mediave sociale, Truth Social. “Unë thjesht po bëj atë që VOTUESIT kërkuan që unë të bëja. Ky gjyqtar, si shumë prej gjyqtarë të këqij ku kam qenë i detyruar të paraqitem, duhet të SHKARKOHET!!!”

Megjithëse Trump ka kritikuar në mënyrë rutinore gjyqtarët, veçanërisht pasi ata kufizojnë përpjekjet e tij për të zgjeruar pushtetin presidencial, postimi i tij i fundit e përshkallëzoi konfliktin e tij me një gjyqësor që ka qenë një nga kufizimet e pakta në agjendën e tij agresive. Impeachmenti është një hap i rrallë që zakonisht ndërmerret vetëm në rastet e shkeljeve të rënda etike ose kriminale.

Ai ka kritikuar në mënyrë rutinore gjyqtarët, veçanërisht pasi ata kufizojnë përpjekjet e tij për të zgjeruar pushtetin presidencial dhe për të imponuar agjendën e tij gjithëpërfshirëse në qeverinë federale. Por thirrja e tij për shkarkim përfaqëson një konfrontim në rritje midis pushtetit gjyqësor dhe atij ekzekutiv.

Marrëdhënia mes Roberts dhe Trump ka ndryshuar me kalimin e viteve. Roberts e qortoi Trumpin për pavarësinë gjyqësore gjatë mandatit të tij të parë, duke kundërshtuar përshkrimin e presidentit ndaj një gjyqtari që refuzoi politikën e tij të azilit për emigrantët si “gjyqtar i Obamës” në 2018.

Roberts pati një rol të spikatur në çështjen penale tashmë të pushuar kundër Trump vitin e kaluar, duke shkruar opinionin e shumicës që u dha presidentëve imunitet të gjerë nga ndjekja penale dhe e ndihmoi atë të shmangte një gjyq penal përpara zgjedhjeve të 2024.

Roberts, ndërkohë, vazhdoi të mbrojë pavarësinë gjyqësore, duke paralajmëruar kundër kërcënimeve nga të gjitha anët dhe duke bërë thirrje që edhe vendimet jopopullore të gjykatave të respektohen pak përpara se Trump të fillonte mandatin e tij të dytë.

Trump e përshëndeti përzemërsisht Robertsin në fillim të këtij muaji, duke e falënderuar dhe duke thënë “Nuk do ta harroj” ndërsa gjyqtarët ishin të pranishëm në fjalimin e tij në një seancë të përbashkët të Kongresit. Trump tha më vonë se po e falënderonte Roberts që e betoi atë në detyrë.

Deklarata e fundit e Trump vjen pasi një gjykatë kundërshtoi thirrjen e tij ndaj Aktit të armiqve të huaj të vitit 1798. Akti është përdorur vetëm tre herë më parë në historinë e SHBA-së, të gjitha gjatë luftërave të shpallura nga Kongresi. Trump lëshoi ​​një deklaratë se ligji ishte në fuqi për shkak të asaj që ai pretendonte se ishte një pushtim nga banda venezueliane Tren de Aragua. Administrata e tij po paguan El Salvadorin për të burgosur anëtarët e dyshuar të bandës.

Boasberg, i cili u emërua nga Presidenti Barack Obama, thirri një seancë dëgjimore të hënën për të diskutuar atë që ai e quajti “sfidim të mundshëm” të urdhrit të tij pasi dy fluturime deportimi vazhduan në El Salvador, pavarësisht urdhrit të tij verbal që ato të ktheheshin në SHBA.

Avokatët e administratës Trump mbrojtën veprimet e tyre, duke thënë se urdhri me shkrim i Boasberg nuk ishte i qartë, ndërsa një avokat i Unionit Amerikan për Liritë Civile tha: “Unë mendoj se po i afrohemi shumë” një krize kushtetuese.

Departamenti i Drejtësisë po kërkon gjithashtu në gjykatë që Boasberg të hiqet nga çështja.

Kushtetuta i jep Dhomës së Përfaqësuesve, ku republikanët kanë një shumicë të vogël, fuqinë për të fajësuar një gjyqtar me një shumicë të thjeshtë votash. Por, si një shkarkim presidencial, çdo largim kërkon një votë nga një shumicë prej dy të tretash nga Senati.

Postimi i fundit i presidentit në rrjetet sociale e lidh atë më shumë me aleatët si miliarderi Elon Musk, i cili ka bërë kërkesa të ngjashme.

“Ajo që ne po shohim është një përpjekje e një dege të qeverisë për të frikësuar një degë tjetër nga kryerja e detyrës së saj kushtetuese. Është një kërcënim i drejtpërdrejtë për pavarësinë e gjyqësorit,” tha në një email Marin Levy, një profesor i Shkollës së Drejtësisë në Universitetin Duke, i specializuar në gjykatat federale.

Vetëm një ditë më parë, sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt tha: “Nuk e kam dëgjuar presidentin të flasë për shkarkimin e gjyqtarëve”.

Vetëm 15 gjyqtarë janë fajësuar në historinë e vendit, sipas organit drejtues të gjykatave amerikane, dhe vetëm tetë janë shkarkuar.

Heqja e fundit gjyqësore ishte në vitin 2010. G. Thomas Porteous Jr. nga New Orleans u fajësua me akuzat se ai pranoi ryshfet dhe më pas gënjeu për këtë. Ai u dënua nga Senati dhe u hoq nga detyra në dhjetor 2010.

Thirrjet për shkarkimin e gjyqtarëve janë rritur pasi agjenda gjithëpërfshirëse e Trump përballet me kundërshtime në gjykata dhe të paktën dy anëtarë të Kongresit kanë thënë në internet se planifikojnë të prezantojnë nenet e shkarkimit kundër Boasberg. Republikanët e Dhomës së Përfaqësuesve tashmë kanë paraqitur artikuj fajësimi ndaj dy gjyqtarëve të tjerë, Amir Ali dhe Paul Engelmayer, lidhur me vendimet që ata kanë marrë në paditë në lidhje me Trump.

Leavitt është një nga tre zyrtarët e administratës që përballen me një padi nga Associated Press për arsyet e amendamentit të parë dhe të pestë. AP thotë se të tre po ndëshkojnë agjencinë e lajmeve për vendimet editoriale që ata kundërshtojnë. Shtëpia e Bardhë thotë se AP nuk po ndjek një urdhër ekzekutiv për t’iu referuar Gjirit të Meksikës si Gjiri i Amerikës.

/rtsh.al/