Nga skenat ikonike të lamtumirës te baladat moderne që pushtojnë radiot, pikëllimi dhe dhimbja e dashurisë së humbur kanë qenë gjithmonë në zemër të kulturës njerëzore. Megjithatë, mënyra se si shoqëria e ka kuptuar, shprehur dhe trajtuar këtë plagë emocionale ka ndryshuar rrënjësisht përgjatë 400 viteve të fundit.

Këto ndryshime vijnë në qendër të vëmendjes përmes ekspozitës së re të titulluar “After Love”, e cila është hapur këtë javë në Galerinë OVADA në qendër të Oksfordit dhe do të qëndrojë e hapur deri më 18 tetor.

Nga teoria e bilanceve trupore te trauma moderne

Projektuar dhe organizuar nga Dr. Sally Holloway, historiane e emocioneve në Universitetin e Warwickut, ekspozita bashkon më shumë se njëqind vepra arti në mediume të ndryshme, përfshirë filmin, skulpturën dhe kolazhin, për të hartuar historinë e zemërthyerjes që nga Anglia e hershme moderne e deri në ditët e sotme.

Holloway tregon se puna për këtë projekt lindi në mënyrë organike: sapo filloi të hulumtonte temën, ajo u shndërrua në një “depo historish” për njerëz që ndanin përvojat e tyre të dhimbshme të ndarjeve romantike, duke dëshmuar se kjo lloj vuajtjeje mbetet universale dhe e pashmangshme.

Sipas hulumtimit të shpalosur në ekspozitë, perceptimi i pikëllimit ka evoluar ndjeshëm në kohë:

• Periudha e hershme moderne: Shëndeti mendor dhe emocional shihej përmes ekuilibrit të trupit; një njeri i zemërthyer mendohej se vuante nga “trishtimi i tepruar”, i cili besohej se mund të shkaktonte thyerjen fizike të zemrës.
• Shekulli i 18-të: Dhimbja e dashurisë filloi të shprehej më shumë si një humbje e kuptimit dhe qëllimit të jetës.
• Shekulli i 19-të: Pikëllimi lidhej ngushtë me ndjenjat e mjerimit, telasheve dhe madje edhe të turpit.

Përtej dhimbjes, Dr. Holloway thekson se ekspozita synon të përcjellë një mesazh reflektimi dhe shprese. Sipas saj, si shoqëri duhet të flasim më hapur dhe ta marrim më seriozisht ndikimin shëndetësor të pikëllimit.

Në një botë ku mitet e lashta si ai i Orfeut dhe Euridikës dëshmojnë se zemërthyerja daton mijëvjeçarë më parë, e deri te hitet moderne të artit dhe muzikës, ekspozita u kujton vizitorëve se ndarja nga e kaluara mund të shërbejë gjithashtu si një pikë kthese.

“Zemërthyerja është një mundësi, sepse është një ndarje kaq e madhe me të kaluarën saqë të ofron mundësinë për të parë përpara në të ardhmen tënde dhe për të pyetur: ‘kush jam unë tani dhe çfarë duhet të bëj më pas?’” shprehet Holloway.

/rtsh.al/