Rënia e parakohshme e gjetheve gjatë sezoneve të nxehtësisë rekord po shërben si një kambanë alarmi për qytetet moderne. Në një raport të publikuar nga rrjeti mediatik Deutsche Welle (DW), ekspertët e mjedisit dhe hidrologjisë nëvizojnë se pemët urbane — të cilat veprojnë si “kondicionerë natyrorë” të qyteteve — po përballen me një presion biologjik të paprecedentë për shkak të thatësirës dhe rritjes së temperaturave globale.

Hulumtimet tregojnë se brenda kurorës së një peme të shëndetshme, temperatura e ambientit mund të jetë deri në 3°C më e ulët për shkak të procesit të avullimit, ndërsa temperatura e perceptuar nga njerëzit nën hije mund të ulet me 10 deri në 12°C. Përveç ftohjes, studimet e fundit lidhin praninë e pemëve me uljen e sëmundjeve kardiovaskulare, përmirësimin e rezultateve mësimore te fëmijët dhe shëndetin më të mirë të të porsalindurve.

“Kur pemët zhduken, zhduken edhe ato gjëra. Një pemë e pjekur kërkon deri në katër herë më shumë se 10–15 litra ujë në ditë, por përparësia absolute duhet të jetë mbrojtja e pemëve të vjetra ekzistuese. Do të duheshin rreth 400 fidanë të rinj për të zëvendësuar përfitimet mjedisore të një peme të vetme të pjekur.”, thekson Dr. Nina Bassuk, Drejtoreshë e Institutit të Hortikulturës Urbane në Universitetin Cornell.

Strategjitë kryesore për mbrojtjen dhe zhvillimin e pyjeve urbane

Për të përballuar sfidat e ardhshme klimatike, studiuesit sugjerojnë një sërë masash teknike dhe rregullatore.

Teknikat e sakta të ujitjes

Rekomandohet ujitja me vëllim të madh uji në periudha të shkurtra kohore për të depërtuar në shtresat e thella të tokës. Për parandalimin e avullimit dhe ngjeshjes së dheut përdoren qese ose jastëkë ujitjeje me pikim të ngadaltë.

Inovacioni në tokat urbane

Përdorimi i përzierjeve specifike të zhavorrit me dheun (metodë e zhvilluar nga Univ. Cornell) mundëson që gurët të mbajnë peshën e trotuareve, duke lënë hapësirë te lirë që rrënjët e pemëve të marrin ujë dhe të shtrihen pa u dëmtuar.

Diversifikimi specieve

Për të shmangur epidemitë detyruese (si sëmundja e vidhit holandez), popullatat e pemëve në qytete nuk duhet të përmbajnë më shumë se 10% të së njëjtës specie, 20% të së njëjtës gjini dhe 30% të së njëjtës familje.

Përdorimi i bazave të dhënave

Përzgjedhja e pemëve të reja po mbështetet në sisteme kërkimore si baza e të dhënave CITREE, e cila analizon pothuajse 400 lloje bimësh sipas tolerancës ndaj thatësirës, densitetit të gjetheve dhe karakteristikave të tjera ekologjike.

/rtsh.al/